На прв поглед ова место изгледа необично, речиси утописки. Хармонични куќички обложени со дрво се опкружени со градини полни со цвеќиња, на само неколку чекори се наоѓа прекрасно езеро, а воздухот е чист и мириса на зачини и овошни дрвја.
Дури по извесно време поминато таму човек сфаќа што всушност недостига - нема никаква бучава. Нема сирени, нема звуци од мотори, а наместо сообраќаен метеж, се слушаат птици, смеа на деца кои си играат и опуштени разговори меѓу соседите преку оградите.
Ова место навистина постои, и тоа во Словенија. Неофицијално го носи името Кунта Кинте, а таму важи правило кое за повеќето современи луѓе изгледа незамисливо - автомобилите се дозволени само еден ден во неделата - во петок.
Од мрачни рударски тунели до зелена оаза
Оваа специфична заедница се наоѓа покрај Велењско Езеро, недалеку од Цеље. Целата приказна за неа е интересна, почнувајќи од нејзините корени кон крајот на 70-тите години.
Просторот што се протега на околу 5 хектари денес има приближно 250 парцели со препознатливи дрвени куќички.
Првично, местото било замислено како простор каде што рударите и жителите на блиското Велење ќе можат да го поминуваат слободното време во природа, да обработуваат земја и да одгледуваат сопствена храна.
- На почетокот овде немаше ништо. Идејата беше на луѓето да им се понуди организиран живот во природа - пред сè на оние што живеат во станбени згради и работат во темните тунели на нашиот рудник за јаглен, а со текот на времето и на другите граѓани - раскажуваат жителите.
Рудникот во Велење ги поделил парцелите и ги одредил точните правила за изгледот на куќите.
Населбата постепено се проширила, добила ограда, управител, чувар и целосна комунална инфраструктура, освен електрична енергија од јавната мрежа.
Кунта Кинте свесно не е приклучено на државниот електроенергетски систем. Со текот на годините, повеќето сопственици поставиле соларни панели на покривите и сами произведуваат струја. Водата и основните услови се обезбедени, но животната филозофија останала насочена кон едноставност и што помала зависност од големите системи.
Со текот на годините ова место од викенд-населба, за дел од сопствениците станало и постојан дом.
А необичното име? Станува збор за прекар кој толку се вкоренил што денес го користат сите, дури и официјалните институции во истражувањата.
Името потекнува од главниот лик во популарната телевизиска серија „Корени“ (англ. „Roots“) од 70-тите години, која се емитувала токму во периодот кога населбата почнала да се создава.
Зошто токму петок?
Правилото што најмногу ги воодушевува посетителите е целосната забрана за моторен сообраќај во населбата.
Главниот паркинг се наоѓа надвор од населбата. Влезот со возила до самите куќички е дозволен исклучиво во петок, најчесто поради доставување намирници, градежен материјал, алати или други потешки работи потребни за викендот.
Во остатокот од неделата улиците им припаѓаат на пешаците, велосипедистите и дружењето. Жителите велат дека ова правило не им претставува никаков проблем и дека токму тоа ги зачувало мирот и безбедноста.
Прошетката низ местото открива уредени простори полни со зеленчук, овошје и цвеќиња. Според истражувањата за урбано градинарство на Словенечка академија на науки и уметности, локалното производство на храна и понатаму е еден од главните столбови на оваа заедница, иако денес не сите жители се целосно самостојни.
Посебна димензија на приказната дава самата локација.
Велењското Езеро всушност настанало како последица на слегнување на земјиштето предизвикано од децении експлоатација на јаглен. На местото каде што денес се наоѓа водената површина некогаш постоеле стари села кои со текот на времето исчезнале под водата.
Денешниот пејзаж е еден од најинтересните примери за успешна трансформација на тежок индустриски простор во еколошка и рекреативна зона.
Додека на езерото се развива туризмот, веднаш до него, во зеленилото на Кунта Кинте, времето како да тече според некои други, заборавени и многу поздрави правила.
Извор:
BIZlife.rs
Фото:
Instagram