Пелцманов ефект - ја објаснува лажната сигурност што ја чувствуваат возачите во автомобилите

Најголемата опасност на патиштата не е недостигот на технологија, туку моментот кога возачот почнува да верува дека технологијата го прави непобедлив.

Меѓутоа, тоа е илузија што ниту еден безбедносен систем не може да ја поправи.

Денес возиме автомобили што речиси немаат никаква врска со оние од претходните децении. Кабините се луксузни и подобро изолирани, а електронските системи непрекинато интервенираат за да ги поправат грешките пред возачот воопшто да ги забележи.

Резултатот е тоа што често се менува чувството за брзина, растојание и опасност.

Постојат теории што научната заедница не ги прифаќа целосно, но успеваат да останат релевантни бидејќи укажуваат на подлабоката вистина за човечкото однесување.

Една од нив е таканаречениот Пелцманов ефект, формулиран во 70-тите години на минатиот век, според кој луѓето имаат тенденција да преземаат поголеми ризици кога се чувствуваат позаштитени.

Денес во модерно, големо теренско возило (SUV), брзината од 130 километри на час може да изгледа како сосем умерена брзина на патување. Бучавата е ограничена, стабилноста е импресивна, а електрониката непрекинато работи во заднина. Возачот има чувство на целосна контрола.

Меѓутоа, во реалноста, законите на физиката остануваат непроменети, а разликата станува уште поизразена кога возачот на автомобил ќе се спореди со мотоциклистот, кој околу себе нема заштитна „мрежа“.

Возачот на автомобил, спротивно на тоа, се наоѓа во метален кафез опремен со многубројни заштитни системи.

Автомобилската индустрија вложува милијарди евра во технологии за активна безбедност, на пр., автоматското кочење, одржувањето на возилото во сообраќајната лента, адаптивниот темпомат, препознавањето пешаци и други системи кои ветуваат побезбедно движење.

И навистина, тие носат значајни предности.

Проблемот настанува кога човекот почнува да верува дека технологијата може да ја замени неговата внимателност. Колку повеќе се развиваат автомобилите, толку побрзо се заборава дека возењето останува активност со реални последици.

Погрешната процена, моментот на невнимание или претераната самодоверба се доволни за и модерен, безбеден автомобил да се најде во сериозна сообраќајна несреќа. Колку повеќе се чувствуваме заштитени, толку повеќе напор мораме да вложиме за да се потсетиме дека не сме неуништливи.

Извор: Revijahak.hr
Фото: Magnific