Војната ги зголемува цените на горивото и на билетите - авиокомпании размислуваат за приземјување на авионите

Затворањето на Ормускиот Проток поради војната меѓу САД, Израел и Иран ја преполови светската понуда на нафта, а авиопревозниците се соочуваат со проблем кој би можел да ја преобликува индустријата. Горивото стана многу скапо, а покачените цени на билетите ја задушуваат побарувачката.

Цената на млазното гориво во февруари изнесуваше околу 96 долари по барел. До 20 март скокна на 197 долари, повеќе од двојно за само еден месец. Дури ни при избувнувањето на војната во Украина во 2022 година млазното гориво не достигна таков врв.

Тој скок директно се претвора во огромни трошоци. Полнењето на авион „боинг 737-800“, кое на 27 февруари чинеше околу 17.000 долари, една недела подоцна чинеше повеќе од 27.000 долари.

Според „Бизнис инсајдер“, дваесетте најголеми авиокомпании изгубија околу 53 милијарди долари пазарна вредност од почетокот на војната. Пред да почне конфликтот, воздухопловната индустрија предвидуваше рекордни профити од 41 милијарда долари за оваа година. Извршниот директор на „Јунајтед ерлајнс“, Скот Кирби, најави откажување на околу 5 проценти од планираните летови во првата фаза.

Цените на млазното гориво се двојно повисоки

-Реалноста е таква што цените на млазното гориво се повеќе од удвоени во последните три недели, а не знаеме како ќе се развива сè - им напиша тој на вработените. Ако високите цени потраат, годишните трошоци на компанијата ќе пораснат за милијарди долари.

Ригас Доганис, претседател на „Ерлајн менаџмент груп“, се плаши дека многу фирми нема да можат да ја издржат ситуацијата.

-Авиокомпаниите се соочуваат со егзистенцијален предизвик. Ќе мора да ги намалуваат цените за да ја поттикнат слабата побарувачка, додека повисоките трошоци за гориво ги туркаат кон зголемување на цените. Совршена бура - изјави тој.

Аналитичарите на Дојче банк одат уште подалеку: „Без краткорочно олеснување, авиокомпаниите низ светот би можеле да бидат принудени да приземјат илјадници авиони, додека финансиски најслабите превозници би можеле да ги прекинат операциите.“

За европските патници кои планираат летување, пораките се загрижувачки. Кентон Џарвис, извршен директор на „Изи џет“, предупреди: „Сигурен сум дека ќе летаме уште недела-две. Веројатно и три. Дали сум сигурен за четири недели? Никој не може да ми каже на што можам да сметам, а летото е пред врата.“

Поскапи билети

Аналитичката фирма OAG објави дека глобалните цени на билетите во првите два месеци од 2026 година се за 24 проценти повисоки од истиот период од претходните години. Патниците можат да очекуваат зголемување на цените од 10 до 20 проценти, а најпогодени се оние што купуваат билети непосредно пред летот.

Европската комисија им сигнализираше на државите членки да се подготват за долготрајни нарушувања на пазарот на енергија и размислува за повторно воведување на алатките од 2022 година, како што се ограничување на цените на енергијата или намалување на даноците.

Европејците поретко да летаат

Европскиот комесар за енергетика Дан Јоргенсен отиде чекор подалеку со контроверзниот предлог Европејците да патуваат помалку и поретко да летаат за да се заштеди гориво.

Воздухопловната индустрија ги преживеа нафтените кризи во 70-тите, колапсот по 11 септември и пандемијата во 2020 година. Но, оваа криза се разликува по размерот и сложеноста. Маршрутите се блокирани, гориво едвај има, а сметките веќе стигнуваат.