Зошто не е добро да имаме премалку масно ткиво - експертите предупредуваат на опасностите од трендот на слабост

Не е тајна дека го сметаме за непријател и сакаме да се ослободиме од него, но масното ткиво има своја функција и воопшто не е бескорисно, ниту е наш непријател.

При споменување на масното ткиво многумина едноставно се згрозуваат. Тоа е нешто што не го сакаме, нешто од кое сакаме да се ослободиме, нешто што ни создава проблеми со здравјето. И сето тоа донекаде е вистина. Но ниту една крајност не е добра. Масното ткиво често се смета за нешто што треба да се „стопи“, но експертите предупредуваат дека опсесијата со екстремно губење на маснотии е опасна за здравјето.

Маснотијата во телото има клучни биолошки улоги – од регулација на хормоните до одржување на телесната температура – и без неа нашиот организам едноставно не може нормално да функционира. Периодот во кој живееме и културата на диети ја прикажуваат маснотијата како непријател. Социјалните мрежи се преполни со совети за тоа како да се постигне што помал процент на телесни маснотии и извајано тело, а популарноста на лековите за слабеење го поттикна враќањето на трендот на екстремна слабост, што ги загрижува лекарите и истражувачите, пренесува Би-би-си.

Иако прекумерната маснотија е поврзана со многу здравствени ризици, експертите нагласуваат дека ниту премалку масно ткиво не е добро. Маснотијата активно учествува во регулацијата на хормоните, енергијата и имунолошкиот систем.

- Мораме да го сакаме своето масно ткиво. Тоа има исклучително важна биолошка функција - вели ендокринологот Елиф Орал.

Зошто ни се потребни маснотиите?

Постојат два вида маснотии: оние што ги внесуваме со храната и оние што телото ги складира. Телесна маснотија служи како складиште за енергија, но и како комуникациски центар. Масните клетки произведуваат хормони, меѓу кои најпознат е лептинот, кој му јавува на мозокот дека имаме доволно енергија. Кога нема доволно лептин, телото влегува во „режим на штедење“, а клучните функции, како репродукцијата и имунолошката одбрана, почнуваат да ослабнуваат. Масното ткиво помага во регулацијата на телесната температура.

Што се случува кога има премалку маснотии?

Кога уделот на масното ткиво ќе падне премногу ниско – најчесто поради драстично намалување на калориите – телото преминува во состојба на гладување. Системите се исклучуваат, а последиците можат да бидат сериозни:

- Ослабување на имунолошкиот систем;
- Губење на мускулите и намалена густина на коските, што го зголемува ризикот од фрактури;
- Хормонални нарушувања - кај мажите пад на тестостеронот, кај жените нередовни менструации;
- Намалена способност на телото да се справи со инфекции и акутни болести.

Во екстремни случаи, премалку маснотии може да доведе до трајно оштетување на органите или смрт, како кај анорексијата. Некои студии покажуваат дека умерената количина маснотии во средната и постарата возраст може да ги подобри шансите за преживување за време на тешки болести – феномен познат како парадокс на дебелината.

Колку маснотии се всушност „здрави“?

Не постои универзален идеален процент на маснотии во организмот што би се дефинирал како „здрав“. Општите насоки се:
мажи: 10–20 %
жени: 20–29 %

Спортистите често имаат пониски вредности, но ретко екстремно ниски. Во една студија најнискиот измерен удел бил 10 % кај мажите и 16 % кај жените, иако многумина верувале дека имаат само 1–2 %. Особено е важно каде се акумулира маснотијата. Висцералната маснотија околу органите го зголемува ризикот од дијабетес и кардиоваскуларни болести, додека поткожната маснотија не е толку опасна.