Вулкан на Балканот ненадејно еруптира, бил „мирен“ 100.000 години

Вулкан на Балканот кој долго се сметаше за мирен откри длабоко вознемирувачка вистина - тишината не значи неактивност. Нова студија објавена во „Сајенс адвансис“ реконструира 700.000 години вулканска историја и покажува дека магмата може да се акумулира под површината десетици илјади години пред повторно да еруптира, менувајќи го начинот на кој научниците го дефинираат вулканскиот ризик.

Скриениот живот на вулканот Метана

Вулканот Метана, кој се наоѓа во близина на Атина, нема еруптирано од околу 250 година пред новата ера, настан кој го забележал античкиот историчар Страбон. Со векови изгледал заспан, вклопувајќи се во пределот како реликт од минатото. Но, под оваа мирна надворешност истражувачите открија многу подинамична приказна, која ги доведува во прашање долгогодишните претпоставки во вулканологијата.

Тимот предводен од Разван-Габриел Попа од ЕТХ Цирих го реконструира однесувањето на вулканот во текот на 700.000 години, идентификувајќи најмалку 31 ерупција. Највпечатлив бил огромниот јаз во активноста кој траел речиси 100.000 години, помеѓу 280.000 и 168.000 години. Во овој период вулканот Метана воопшто не покажувал површински ерупции, сметајќи се за згаснат според конвенционалните стандарди.


Кристалите ја откриваат закопаната временска линија

За да го откријат минатото на Метана, истражувачите се свртија кон едно од најсигурните геолошки мерила на времето - кристалите циркони. Овие микроскопски минерали настануваат кога магмата се лади и заробуваат траги од радиоактивен ураниум, овозможувајќи им на научниците да ја одредат нивната старост со исклучителна прецизност. Анализирајќи повеќе од 1.250 примероци на циркони собрани од античките текови на лава, тимот изгради детална временска линија на внатрешните процеси на вулканот.

- Сакавме да го проучуваме вулканот Метана бидејќи тој има огромна предност - различните текови на лава не се натрупуваат и не се затрупуваат едни со други - вели Попа за „Наутилус“.