Какво е влијанието на војната со Иран врз каматните стапки, инфлацијата и економската политика на САД

Зголемувањето на цените на нафтата и на гасот предизвика загриженост дека инфлацијата би можела да остане висока подолго од очекуваното, што ја натера централната банка на САД да го одложи планираното намалување на каматните стапки.

Повисоките цени на гасот и енергијата ги поттикнаа стравувањата дека војната во Иран би можела да ја продолжи инфлацијата и да ги одложи намалувањата на каматните стапки од страна на Федералните резерви. Но, некои креатори на политики и економисти велат дека е прерано да се процени како би можел да влијае поширокиот конфликт врз американската економија.

Претседателот на Федералните резерви на Минеаполис, Нил Кашкари, изјавил дека има голема доверба во економските перспективи на САД, пред САД да започнат напади врз Иран, истакнувајќи дека неизвесноста околу намалувањето на каматните стапки останува бидејќи не е јасно дали цените на енергијата ќе продолжат да растат, што би можело да влијае врз инфлацијата.

Кашкари вели дека е прерано да се процени и дека инфлацијата ќе зависи од тоа колку долго ќе трае војната и „колку е сериозна“. Притоа, тој ја поддржал сличната позиција на претседателката на Федералните резерви на Кливленд, Бет Хамак, која за „Њујорк тајмс“ изјавила дека е прерано да се процени влијанието од војната со Иран.

Должината на конфликтот е клучна

И покрај конфликтот, Хамак истакнала дека поддржува одржување на каматните стапки на сегашните нивоа доста долго време.

Кристијан Кер, аналитичар во „ЛПЛ фајненшл“, верува дека војната во Иран најмногу ќе го наруши глобалниот пазар на енергија и дека секое долгорочно нарушување на протокот на нафта и природен гас има потенцијал да влијае врз инфлаторните очекувања, да ја ослабне довербата во бизнисот и да ја зголеми нестабилноста на финансиските пазари.

Том Порчели, главен економист во „Велс Фарго економикс“, напишал дека процените на институцијата за евентуално зголемување на цените на нафтата до 30 проценти нема да се приближат до тоа ниво за да доведат до рецесија или сериозно нарушување на инфлацијата и дека освен во случај на долготрајна војна, влијанието на конфликтот врз американската економија, инфлацијата и монетарната политика треба да остане ограничено.

Рајан Свит, главниот економист на „Оксфорд економикс“, напишал дека конфликтот нема значително влијание врз глобалната економија, но постои ризик нарушувањата да се натрупуваат и со тоа да ги засилат негативните ефекти.

Цената на нафтата и на електричната енергија

Клучното прашање е дали цените на нафтата и на гасот ќе растат дополнително. Просечната цена на галон бензин во САД се искачи на 3,19 долари, што е за 22 центи повеќе во споредба со пред една недела, според податоците на ААА. Брент, меѓународниот референтен показател за цената на нафтата, се искачи над 85 долари за барел, што е највисоко ниво од јули 2024 година. Некои аналитичари веруваат дека цената би можела да достигне 100 долари за барел ако конфликтот со Иран продолжи.

Трошоците за енергија во САД веќе се зголемија во текот на изминатата година. Цените на електричната енергија се зголемија за 6,3 проценти во 12. месеци до јануари 2026 година, што е повеќе од двојно од вкупната стапка на инфлација од 2,5 проценти, според Бирото за статистика на трудот на САД. Просечната цена на електричната енергија за домаќинствата се зголеми од нешто помалку од 16 центи за киловат-час во јануари 2025 година на речиси 18 центи за киловат-час во ноември, што претставува зголемување од 11,5 проценти, откако претходно се зголеми за само 3,4 проценти помеѓу 2024 и 2025 година, објави американската Администрација за енергетски информации.

Извор: forbes.dnevnik.hr

Фото: Freepik