Европа без работници - 2,5 милиони слободни места ѝ се закануваат на економијата
Европа се соочува со парадокс на модерниот пазар на трудот – додека невработеноста е на историски ниско ниво, бројот на непополнети работни места рапидно расте. Според процените, во ЕУ моментално има околу 2,5 милиони слободни позиции, што сè повеќе ја оптоварува економијата и го забавува развојот.
Кризата со работна сила во ЕУ не е краткорочно нарушување, туку резултат на долгорочни трендови. Стареењето на населението и намалениот број на млади работници ја намалуваат понудата на работна сила, додека истовремено современата економија бара нови и специфични вештини.
Според податоците на Европската комисија, недостиг на работници е присутен во десетици занимања, а речиси две третини од малите и средните претпријатија не успеваат да најдат соодветен кадар. Посебен проблем претставува неусогласеноста меѓу образовниот систем и потребите на пазарот на трудот.
Едно од клучните решенија се гледа во олеснување на доаѓањето на работници надвор од ЕУ. Експертите истакнуваат дека Европа ќе мора поактивно да привлекува странски работници преку поедноставени процедури и програми како „талент-партнерства“.
Проблемот не е само во бројот на работници, туку и во квалитетот на работните места
Истовремено, се нагласува потребата за активирање на домашната работна сила која во моментов е недоволно застапена. Тоа ги вклучува постарите работници, жените, младите што не се вработени, како и лицата со инвалидитет. Мерките како флексибилни пензиски правила и дополнителни програми за обука можат да ја зголемат вкупната вработеност.
Големо значење има и инвестирањето во образованието и преквалификацијата. Европските институции сè повеќе инсистираат на развој на дигитални вештини и зајакнување на стручното образование, со цел работната сила да може да ги следи потребите на современата економија.
Експертите предупредуваат дека проблемот не е само во бројот на работници, туку и во квалитетот на работните места. Ниските плати и лошите услови за работа во одредени сектори, како градежништвото и транспортот, ги одвраќаат потенцијалните работници. Подобрувањето на условите за работа, преку подобро регулирано работно време и поголема заштита на работниците, се гледа како клучен фактор за привлекување работна сила.
Дополнителен потенцијал лежи во поголемата мобилност на работниците во рамките на ЕУ. Иако постои слободно движење, административните препреки и неусогласените системи и понатаму го отежнуваат вработувањето во други држави членки. Дигитализацијата и поедноставувањето на процедурите би можеле значително да го забрзаат овој процес.
Заклучокот на експертите е јасен – не постои едно решение за оваа криза. Само со комбинација на политики, од миграции и образование до подобрување на условите за работа и подобра организација на пазарот, Европа може да одговори на предизвикот со недостигот на работна сила и да осигури долгорочна економска стабилност.
Фото: freepik