Зошто некои луѓе се нервозни уште рано наутро?

Дали познавате некој кому наутро не смеете да му поставите ниту најобично прашање додека не го испие кафето? Или можеби и самите сте меѓу оние на кои им пречат разговорите, бучавата и најмалите ситници штом станат од кревет? Иако ваквото однесување често се припишува на лошото расположение, науката покажува дека зад него може да стојат сосема конкретни процеси во мозокот.

Мозокот не се буди одеднаш

Едно од објаснувањата се крие во таканаречената инерција на спиењето, состојба што се јавува непосредно по будењето.

Иако сме ги отвориле очите и сме станале од креветот, на одредени мозочни функции сè уште им е потребно време да се вратат на вообичаеното ниво на активност. Тоа може да ги отежне концентрацијата, носењето одлуки и контролирањето на реакциите.

Според научен преглед од 2019 година, овие ефекти се најизразени во првите 30 минути по будењето, иако кај некои луѓе може да траат и подолго. Особено се изразени по недоволно спиење или будење од длабок сон.

Недостигот на сон влијае и врз емоциите

Кога не спиеме доволно, не чувствуваме само замор. Се менува и начинот на кој реагираме на секојдневните ситуации.

Голема метаанализа објавена во 2024 година, која опфатила повеќе од 50 години експериментални истражувања, покажала дека недостигот на сон ги намалува позитивните чувства и ги зголемува симптомите на анксиозност.

Поради тоа, на лицето што не спиело доволно може потешко да му паѓаат утринскиот метеж, разговорите и секојдневните обврски.

Каква врска има хормонот на стресот?

Нивото на кортизол природно се зголемува по будењето, најчесто во првите 30 до 45 минути. Оваа реакција му помага на организмот да се подготви за дневните активности.

Сепак, важно е да се нагласи дека зголемувањето на кортизолот не е доказ дека токму тој е причина за утринската нервоза. Станува збор за нормален биолошки процес, а неговата поврзаност со расположението е многу посложена отколку што често се прикажува на социјалните мрежи.

Ако наутро сте раздразливи, обидете се да си легнувате и да станувате приближно во исто време. Доволно сон, утринска дневна светлина и неколку мирни минути пред да започнете со обврските може да го олеснат преминот од сон во будна состојба.

Исто така, нема потреба веднаш по станувањето да започнувате сериозни разговори или да решавате семејни проблеми.

Ако утринската нервоза е изразена, трае со часови или е придружена со долготрајна несоница, силна анксиозност или постојан замор, добро е да се посоветувате со лекар.

Значи, лицето што е нервозно наутро не значи дека е нерасположено. Понекогаш на неговиот организам му е потребно повеќе време за да премине од состојба на сон во целосна будност.

Извор: 24sedam.rs
Фото: Magnific