На прв поглед, тешко е да се замисли подобра бенефиција на работа: земете онолку платен одмор колку што ви е потребен. Нема броење денови, нема чување на годишниот одмор за крајот на годината, нема страв дека ќе го „потрошите“ последниот слободен ден.
Но, практиката покажува дека неограничениот платен одмор може да има целосно спротивен ефект - вработените во таквите компании понекогаш земаат помалку одмор отколку работниците кои имаат однапред одреден број слободни денови.
„Би-би-си ворклајф“ уште во 2022 година го анализираше овој сè попопуларен модел, откако инвестициската банка „Голдман Сакс“ одлучи на највисокото раководство да му овозможи неограничен платен одмор.
Партнерите и извршните директори на компанијата добија можност да земат слободни денови кога им се потребни, без однапред одреден број денови за годишен одмор. На вработените на пониските позиции истовремено им беа додадени два дена годишен одмор, а компанијата најави дека сите мора да искористат најмалку 15 слободни денови годишно.
На хартија, идејата делува речиси идеално. На работниците им нуди поголема автономија, повеќе време за одмор и можност полесно да го усогласат работното време со семејните обврски, здравствените прегледи или едноставно со потребата да се одморат.
Меѓутоа, проблемот почнува таму каде што завршуваат правилата.
Колку одмор е всушност „доволно“?
Кај класичниот систем, вработениот, на пример, знае дека има 25 дена годишен одмор. Тие денови му припаѓаат нему.
Кај „неограничениот“ одмор конкретен број не постои. Поради тоа, работникот мора сам да процени колку слободни денови е прифатливо да побара, а притоа често го набљудува однесувањето на колегите и шефовите.
Ако сите околу него земаат 10 дена годишно, дали ќе се чувствува пријатно да побара 25? Токму тука настанува парадоксот. Наместо чувство на слобода, вработените можат да почувствуваат притисок, вина или страв дека ќе изгледаат помалку посветени на работата од колегите.
Питер Капели, професор по менаџмент на школата „Вортон“ при Универзитетот во Пенсилванија, објаснува дека компаниите преминуваат од систем во кој вработениот има право на одреден број денови кон систем во кој практично мора да праша колку одмор смее да земе.
Некои работници со „неограничен“ одмор се одмораат помалку
Податоците што ги наведе „Би-би-си“ го покажуваат токму тој проблем. Едно истражување од 2018 година покажа дека вработените со неограничен платен одмор земале помалку слободни денови од оние со однапред одреден број денови.
Друга анкета покажа дека дури третина од американските работници кои имаат таква политика продолжуваат да работат за време на секој одмор. Некои компании поради тоа целосно се откажаа од овој систем.
Американската компанија „Фасет“ го укина неограничениот одмор откако утврди дека нејзините вработени всушност користат помалку слободни денови.
Лондонската компанија за вработување „Аноун“ го направи истото. Директорот на компанијата објасни дека вработените чувствувале вина поради земањето одмор и дека поради тоа речиси и не го користеле. Затоа компанијата премина на многу поедноставно правило: секој вработен доби 32 платени слободни денови годишно.
На компаниите овој модел може и да им заштеди пари
Постои уште една важна разлика. Кога вработениот има однапред дефиниран број денови за годишен одмор, неискористените денови во некои системи можат да се пренесат, мора да се искористат или, во зависност од законот и договорот, можат финансиски да се пресметаат при заминување од компанијата.
Кај неограничениот одмор нема неискористени денови бидејќи тие формално никогаш не ни биле доделени.
Капели предупредува дека таков систем затоа може да претставува и финансиска корист за работодавците. Со други зборови, бенефицијата која на прв поглед делува неверојатно великодушно, компанијата понекогаш може да ја чини помалку од класичниот годишен одмор.
Сè зависи од културата на компанијата
Сепак, тоа не значи дека овој модел не може да функционира.
Одделни големи компании, како „Нетфликс“, го користат со години. Соосновачот на „Нетфликс“, Рид Хастингс, пишуваше дека било потребно многу време за системот да проработи, но дека слободата им испраќа порака на вработените дека компанијата им верува, што за возврат поттикнува поодговорно однесување.
Експертите тврдат дека клучот не е само во правилникот, туку и во културата на компанијата.
Џони С. Тејлор Џуниор, претседател на американското Здружение за управување со човечки ресурси, смета дека посоодветен термин би бил „отворен одмор“, бидејќи не станува збор за тоа вработените да поминат неограничен број недели на плажа.
Слободен ден може да биде потребен поради децата, преглед кај лекар, менталното здравје или едноставно поради животот што постои надвор од канцеларијата.
Но, ако компанијата воведе неограничен одмор, а истовремено продолжи да негува култура на прекувремена работа, новата политика нема многу да промени.
Истражувањата покажаа и дека неограничениот годишен одмор не е бенефиција која вработените нужно најмногу ја сакаат.
На многумина им е поважна секојдневната флексибилност - можноста за работа од дома, хибридна работа, флексибилно работно време и поголема контрола врз распоредот. Компаниите кои нема да понудат таква флексибилност ќе имаат сè повеќе проблеми да ги привлечат најдобрите млади работници. Затоа, дополнителните слободни денови можат да бидат корисни, но самите по себе не го решаваат прашањето за рамнотежата меѓу приватниот и професионалниот живот.
Алек Левенсон, истражувач од Бизнис-школата „Маршал“ при Универзитетот во Јужна Калифорнија, проблемот за „Би-би-си“ го сумираше едноставно:
- Ако на луѓето им понудите дополнителни бенефиции, но не ја промените фактичката состојба дека мора да работат премногу и предолго, суштински ништо не се променило. Неограничениот годишен одмор затоа може да биде одлична бенефиција, но само во компанија во која на вработените навистина им е дозволено да го користат. Во спротивно, „неограничено“ може да значи токму спротивното.
Извор:
6yka.com
Фото: Magnific