Осум часа пред компјутер, а последиците ги чувствувате по целото тело: Еве што да направите за да ви биде подобро

Повеќечасовното седење стана секојдневие за голем број луѓе, особено за оние што го минуваат работниот ден пред компјутер, во автомобил или во други активности кои подразбираат долготрајно мирување. Иако често се занемарува, недостигот на движење може да има последици не само врз здравјето на ‘рбетот и зглобовите, туку и врз циркулацијата, метаболизмот и целосното функционирање на организмот.

Човечкото тело е создадено за движење, а не за мирување, нагласува д-р Ади Пезо, специјалист по физикална медицина и рехабилитација од Сараево.

- Од аголот на физијатријата и биомеханиката, кога седиме, особено подзгрбавени, притисокот во дискусот на лумбалниот дел од ‘рбетот драстично расте, дури и до 90 проценти повеќе во однос на обичното исправено стоење. Кога осум часа ќе поминеме во стол без станување, се случуваат следниве промени: интервертебралните дискови губат вода и еластичност, стануваат подложни на микроповреди и предвремено пропаѓање. Длабоките мускули стабилизатори на трупот и вратот престануваат да работат и функционално „заспиваат“. На ниво на целиот организам се гасне мускулната работа, па се забавуваат циркулацијата и метаболичките процеси - вели д-р Пезо.

Една од наједноставните работи што може да помогне во намалувањето на последиците од долготрајното седење е редовното прекинување на периодот на мирување. Наместо да поминеме неколку часа во иста положба, се препорачува во текот на работниот ден да правиме кратки паузи за станување, одење и истегнување.

- Златното правило е да се станува на секои 30 минути, барем на една до две минути. Причините се чисто механички и физиолошки. Сврзното ткиво и лигаментите на ‘рбетот по половина час статичен притисок губат еластичност и способност да ги стабилизираат пршлените. Краткото стоење им го враќа тонусот. Интервертебралниот диск нема сопствени крвни садови и се храни исклучиво како сунѓер, со циклично менување на притисокот кое се случува додека одиме и се движиме. Без движење, дискусот буквално гладува и забрзано дехидрира - вели д-р Пезо.

Тој истакнува дека само неколку чекори ги активираат мускулите и ја враќаат венската крв кон срцето, растоварувајќи го венскиот систем.

- Доволно е само да се стане, да се направат неколку чекори, да се зафрлат рамената наназад, да се исправат колковите и да се земе воздух со дијафрагмата - тоа се шеесет секунди кои целосно го ресетираат притисокот во ‘рбетот - советува д-р Пезо.

Кратките паузи за движење можат да бидат значајни, но не можат целосно да ја надоместат недоволната физичка активност во остатокот од денот. Нивната најголема вредност е во тоа што го прекинуваат долготрајното мирување и му овозможуваат на телото почесто да ја менува положбата и да ги активира мускулите. За долгорочно зачувување на здравјето, важно е да се комбинираат таквите паузи со редовна физичка активност и вежби за зајакнување на мускулите на грбот, стомакот и колковите.

- Неколку минути движење во текот на работното време не можат целосно да ги избришат долгогодишните лоши навики, но претставуваат пресуден биомеханички и метаболички ресет. Кратките микропрекини во текот на работниот ден го прекинуваат затворениот круг на спазам, слаба циркулација и болка во пренапрегнатите мускули на грбот и вратот, ги ослободуваат градниот кош и дијафрагмата, овозможувајќи неколку циклуси на полно, длабоко дишење и подобра оксигенација на мозокот, спречуваат нагли скокови на шеќерот и маснотиите во крвта по оброкот. Сепак, за долгорочно здравје, овие кратки прекини на работа мора да се комбинираат со целни вежби за сила за грбот, стомакот и стабилизаторите на карлицата, со редовна физичка активност надвор од работното место - нагласува д-р Пезо.

- Дојдовме до апсурден парадокс на модерното општество. Станавме толку статични во текот на денот што денес масовно плаќаме членарини во фитнес-сали само за да стоиме на лента за трчање и да ги „фатиме“ оние препорачани 8.000 чекори кои човечкото тело некогаш ги правело преку обичниот секојдневен живот. Канцеларискиот работник го минува утрото седејќи во автомобил, потоа седи осум часа на работното место, повторно седи кога се враќа дома и денот го завршува седејќи покрај екран. Поради тоа, во физијатријата сè почесто се среќаваме со феноменот на глутеална инхибиција – слабеење и губење на тонусот на главните стабилизатори на карлицата - со вкочанети колкови и пропаѓање на дискусите кај луѓе во нивните дваесетти и триесетти години, што се состојби кои некогаш се врзуваа исклучиво за постарата животна возраст. Човечкото тело е создадено за движење, а модерниот начин на живот го принудува на неприродна, целодневна неподвижност - вели д-р Пезо.

Податоците од водечките медицински студии, вклучително и големите истражувања објавени во списанието „Лансет“, носат поразителна вистина.