Директорката на ММФ: „Развојот на вештачката интелигенција е како возење болид ноќе без кочници“
Директорката на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, последниве денови значително го заостри тонот кога зборува за вештачката интелигенција. Според неа, ВИ и понатаму има огромен потенцијал за зголемување на продуктивноста и економскиот раст, но без јасни безбедносни правила, етички стандарди и подобра соработка меѓу технолошката индустрија и државите, ризиците би можеле да станат поголеми од придобивките.
Говорејќи на годишните состаноци на ММФ и Светската банка во Бангкок, Георгиева го спореди развојот на вештачката интелигенција со возење болид на Формула 1 ноќе без кочници. Пораката беше прилично јасна: проблемот повеќе не е само брзината со која напредува технологијата, туку фактот што правилата и заштитните механизми заостануваат.
Георгиева не заговара забавување на развојот на ВИ. Напротив, смета дека технологијата би можела да стане еден од најголемите извори на раст на продуктивноста во децениите пред нас. Но предупредува дека доброволните правила на технолошките компании можеби нема да бидат доволни ако тие исти компании истовремено водат сè поскапа трка за технолошка предност.
Затоа последните месеци ММФ сè повеќе се занимава со економските последици од ВИ-бумот. Вложувањата во чипови, центри за податоци и друга инфраструктура поврзана со вештачката интелигенција станаа еден од ретките силни двигатели на глобалните инвестиции, особено во САД и во делови од Азија.
Најновите податоци на ММФ покажуваат дека глобалниот раст и понатаму останува релативно отпорен и покрај високите трошоци за енергија, геополитичките ризици и поскапото финансирање. Дел од таа отпорност доаѓа токму од огромните вложувања во вештачката интелигенција.
Во тоа ММФ гледа и нова слабост. Ако големите очекувања од ВИ се веќе вградени во цените на акциите, инвестициските планови и задолжувањето на компаниите, разочарувањето во вистинските приходи и продуктивноста би можело да има многу пошироки последици од обичен пад на технолошките акции.
Најновиот извештај на ММФ за глобалната финансиска стабилност предупредува дека послабиот поврат на уплатените средства во вештачката интелигенција би можел да предизвика поголем пад на вредноста на компаниите и другите вложувања поврзани со ВИ. Проблемот би можел да биде дополнително изразен поради сè поголемото задолжување и фактот што голем дел од капиталот е концентриран во релативно мал број технолошки компании и инвеститори.
Таквото сценарио повеќе не е само теоретска можност. Последниве недели инвеститорите сè повнимателно следат колку трошат технолошките компании на центри за податоци, колку се задолжуваат и кога милијардите вложени во чипови, струја и инфраструктура би требало да се претворат во вистинска добивка.
Георгиева предупредува и на друг, подолгорочен проблем: ВИ би можела дополнително да ја зголеми разликата меѓу богатите и посиромашните држави.
За една земја сериозно да учествува во ВИ-револуцијата, повеќе не е доволно да има добри програмери и технолошки компании. Потребни се центри за податоци, силна електроенергетска мрежа, доволно евтина електрична енергија, капитал, пристап до напредни чипови и квалитетна дигитална инфраструктура.
Земјите што го немаат тоа би можеле да гледаат како најголемиот дел од новите вложувања, продуктивноста и приходите завршуваат во неколку технолошки најразвиени економии.
Тоа е особено важно за земјите во развој кои веќе се соочуваат со високи трошоци за задолжување и ограничен простор во државните буџети. Ако покрај постојните проблеми настане и нов технолошки јаз, нивната положба во глобалната економија би можела да стане уште потешка.