Европа останува без природни резервоари: Глечерите се топат, а прашањето за водата станува сѐ посериозно

Словенија остана без Триглавскиот глечер, додека и последниот глечер планината Скута забрзано се намалува. Експертите предупредуваат дека исчезнувањето на ледените маси во Алпите не е само прашање на планинскиот пејзаж, туку сè посериозен проблем за водните ресурси на овој дел од Европа.

Некогаш моќните ледени покривки денес се сведени на мали површини мраз покриени со камења. Зимите со сè помалку снег и изразено топлите лета го забрзуваат процесот на топење, а последиците би можеле да се почувствуваат многу пошироко од самите планински подрачја.

Од неколку хектари мраз остана само мал дел

Податоците од Географскиот институт „Антон Мелик“ во Љубљана покажуваат колку се променила ситуацијата во текот на последните децении.

Географот Миха Павшек наведува дека глечерот под Скута некогаш зафаќал околу 2,5 до 3 хектари, додека денес неговата површина е намалена на приближно 1,5 хектар. Истовремено, дебелината на мразот се намалила од неколку десетици метри на едвај неколку метри.

Уште подеструктивна е судбината на Триглавскиот глечер. Некогаш покривал повеќе од 14 хектари, но мразот сега целосно исчезнал.

Планинскиот водич Андреј Слак предупредува дека промената е посебно видлива во текот на последните десетина години.

- Стоиме покрај последниот преостанат словенечки глечер – погледнете само што остана од него: едвај мала површина мраз покриена со ситни камења и остатоци - рече Слак, истакнувајќи дека глечерите се важни резервоари на вода за долините.

Што значи исчезнувањето на глечерите за Драва и Мура?

Губењето на глечерите не значи само дека планините ќе изгледаат поинаку. Ледените маси претставуваат природни резервоари кои во текот на потоплите периоди од годината постепено отпуштаат вода. Нивното намалување затоа може да влијае врз режимот на истекување на водата во речните сливови.

Павшек предупредува дека водите од ова подрачје придонесуваат за сливовите на големите реки, меѓу кои се Драва и Мура, додека подземните води се важен извор за водоснабдување.


Тоа би значело дека проблемот повеќе не е ограничен само на неколку ледени површини на високите планини, туку би можел да има последици врз целиот хидролошки систем.

Исчезнува природната резерва на вода

За милиони луѓе што живеат во подрачјата поврзани со алпските речни сливови, прашањето е многу посериозно од тоа дали на одделни врвови сè уште ќе има снег и мраз.

Планинарката Тања Плавец предупредува дека глечерите се важна светска резерва на вода и дека нивното исчезнување треба да се набљудува во поширок контекст на климатските промени.

Доколку продолжи трендот на топли лета и намалување на снежните врнежи, Алпскиот Регион би можел да изгуби еден од своите најважни природни механизми за долгорочно складирање на водата.