Вистината за „колачињата“, еве што навистина се случува кога ќе кликнете „Прифати ги сите“
Автоматското прифаќање на сите колачиња не е добра идеја ако ја цените вашата приватност. Од друга страна, да притиснете „Прифати ги сите“ и да се фрлите на прегледување на содржината секогаш било лесна опција. Еве зошто токму таквото однесување не е нужно најдобриот избор.
Речиси е невозможно да се сурфа на интернет без скокачките прозорци што бараат согласност за користење на колачињата. Повеќето корисници сакаат што побрзо да ги затворат, често со притискање на „Прифати ги сите“, но таа одлука може да има значителни последици за приватноста и количеството податоци што ги споделувате со интернет-сервисите и огласувачите.
Што се колачиња?
Колачињата, односно cookies, се мали датотеки што интернет-страниците ги зачувуваат на вашиот уред за да запомнат одредени информации за вашето користење на страницата.
Нивната основна цел е да го подобрат корисничкото искуство. Благодарение на колачињата, страниците можат да го запомнат најавувањето на корисничкиот профил, избраниот јазик, поставките за приказ или содржината на кошничката за време на купувањето на интернет. Исто така, можат да следат кои содржини најчесто ги прегледувате и врз основа на тоа да ги приспособат огласите и препораките.
Зошто постојат различни видови колачиња?
Колачињата, иако имаат заедничко име, се делат на неколку групи. Некои се неопходни за функционирање на интернет-страницата, додека други служат првенствено за прибирање податоци. Таканеречените неопходни или есенцијални колачиња овозможуваат основни функции, како што се најавување на корисничкиот профил или завршување на купувањето, и без нив многу страници не би работеле правилно, а корисниците главно не можат да ги исклучат.
Од друга страна, постојат функционални колачиња кои ги помнат вашите преференции, аналитички колачиња кои на сопствениците на страниците им даваат статистички податоци за користењето, како и огласувачки колачиња кои ги следат вашите активности со цел прикажување персонализирани огласи.
Зошто огласувачките колачиња се особено чувствителни?
Најмногу дебати предизвикуваат токму огласувачките колачиња, особено оние што ги поставуваат трети страни. Тоа се датотеки кои не ѝ припаѓаат на интернет-страницата што ја посетувате, туку на огласувачки и технолошки компании.
Таквите колачиња можат да ги следат вашите активности на голем број различни страници, а понекогаш и на повеќе уреди. На пример, ако сте најавени на вашиот профил на „Гугл“, одредени сервиси можат да ги поврзуваат информациите за вашите пребарувања, гледањето видеа и други активности за да создадат подетален профил на вашите интереси.
Што значи „Прифати ги сите“, а што „Одбиј ги сите“?
Со избирање на опцијата „Прифати ги сите“ се согласувате на користење на сите видови колачиња и технологии за следење. Со тоа добивате целосно функционално и персонализирано искуство, но истовремено дозволувате прибирање на поголем број податоци за вашите навики.
Ако изберете „Одбиј ги сите“, интернет-страницата главно ќе ги користи само неопходните колачиња. И понатаму ќе можете да пристапите до основните функции, но одредени персонализирани опции или содржини од трети страни можеби нема да бидат достапни.
Добрата вест е што одлуката може дополнително да се промени преку поставките за приватност или политиката за колачиња на самата страница.
Зошто се толку чести?
Причината во голема мера лежи во европските прописи за заштита на податоците. Регулативата ГДПР, која се применува од 2018 година, пропишува дека корисниците мора да бидат јасно информирани за тоа кои информации се прибираат и да дадат согласност за колачињата кои не се неопходни за работа на страницата.
Правилата, исто така, бараат корисниците да можат да ја користат услугата и без согласност за одредени колачиња, како и во секој момент да можат да ја повлечат својата согласност. Иако станува збор за европско законодавство, многу интернет-страници надвор од Европа ги применуваат истите правила бидејќи работат глобално и имаат корисници од државите членки на ЕУ.
Проблемот на „уморното прифаќање“
Експертите предупредуваат на појавата на таканереченото „уморно прифаќање“. Бидејќи прозорците со колачиња се појавуваат речиси на секоја страница, многу корисници автоматски ги прифаќаат сите опции без да ги прочитаат известувањата и без да ги разберат последиците.
Тоа ја намалува целта на информираната согласност и заштитата на приватноста.
Ако во меѓувреме сте ги прифатиле колачињата што не ги сакате, повеќето интернет-прелистувачи овозможуваат нивно бришење и враќање на поставките во почетната состојба. Треба да се има на ум дека по тоа веројатно ќе бидете одјавени од повеќето интернет-сервиси и ќе мора повторно да се најавите.
Фото: magnific