Повеќето луѓе трошат децении од својот живот обидувајќи се да влијаат врз работи што не можат да ги контролираат, додека ја игнорираат единствената работа што навистина им е под контрола: сопствениот ум. Филозофијата на стоицизмот, развиена од Марко Аврелиј, Епиктет и Сенека пред повеќе од две илјади години, нуди рамка што современите луѓе најчесто ја откриваат по потрошени години, нарушени односи и финансиски грешки.
Образецот се повторува низ генерации. Младите луѓе бркаат статус, одобрување и материјална удобност, верувајќи дека тие ќе им донесат мир и задоволство. До средината на животот многумина сфаќаат дека цело време се искачувале по погрешна скала. Ова се десетте најважни сознанија што луѓето ги сфаќаат на крајот.
Го контролираш својот ум, а не надворешните исходи
Епиктет ги делел сите нешта во две категории: она што го контролираме и она што не го контролираме. Луѓето трошат огромна енергија обидувајќи се да ги контролираат исходите во секој дел од животот: туѓите мислења, изборите на своите деца и семејната политика. Оваа стратегија не успева бидејќи надворешните настани функционираат независно од нашите желби.
Моќта постои исклучиво во вашите процени, толкувања и реакции. Не можете да контролирате дали ќе бидете унапредени, но можете да контролирате како ќе се справите со одбивањето. Не можете да контролирате дали бизнисот ќе успее, но можете да ги контролирате трудот и ставот. Повеќето луѓе се исцрпуваат водејќи битки што не можат да ги добијат наместо да го совладаат сопственото размислување.
Времето е вашиот најограничен ресурс
Сенека опширно пишувал за времето како единствениот навистина ограничен ресурс. Парите можат повторно да се заработат. Здравјето често може да се обнови. Но потрошеното време е засекогаш изгубено, а повеќето луѓе го земаат здраво за готово сè додека не сфатат колку малку им останало.
Стоиците го сметале залудно потрошеното време за морален неуспех бидејќи претставува расфрлање со самиот живот.
Удобноста го ослабува карактерот
Современиот живот нуди невидена леснотија, а повеќето луѓе несвесно го избираат удобниот пат на секој чекор. Марко Аврелиј намерно се изложувал на тешкотии, разбирајќи дека напорот гради сила, а удобноста создава слабост.
Луѓето што ја избегнуваат секоја непријатност стануваат психолошки кревки. Кога ќе дојде вистинската тешкотија, им недостига издржливост за да се справат. Доброволната тешкотија служи како тренинг. Студени тушеви, интензивно вежбање или живеење под сопствените можности ја градат менталната цврстина што еден ден ќе ви биде неопходна.
Валидацијата е замка
Барањето потврда ве прави емоционално зависни од оној што има моќ да ја даде или да ја скрати. Стоиците предупредувале дека живеењето за репутација му ја предава контролата врз внатрешниот мир на другите луѓе, правејќи ве марионета на нивните променливи мислења.
Луѓето ја учат оваа лекција предоцна, кога ќе сфатат дека со децении настапувале пред публика и изградиле туѓа верзија на добар живот. Марко Аврелиј го поставил прашањето: Што му користи на човекот ако го добие одобрувањето на светот, а ја изгуби сопствената самопочит?
Повеќето наши стравови никогаш не се остваруваат
Анксиозноста е замислено страдање поради нешта што најчесто никогаш не се случуваат. Сенека забележал дека страдаме повеќе во нашата имагинација отколку во реалноста, создавајќи сложени ментални тешкотии за исходи што никогаш не се реализираат.
Луѓето со години се парализирани од стравови што се покажуваат како неосновани. Повеќето работи за кои сте се грижеле никогаш не се случиле, а оние што тргнале наопаку ретко биле толку катастрофални како што сте замислувале.
Желбата мора да се контролира
Неконтролираната желба создава бескрајно страдање. Стоицизмот учи дека помалото посакување, а не поголемата заработка, носи слобода. Луѓето обично го сфаќаат ова откако ќе натрупаат долгови, ќе соберат предмети што не ги користат или ќе развијат зависности што не можат да ги контролираат.
Дисциплината ја победува мотивацијата
Мотивацијата варира во зависност од расположението, енергијата и околностите. Дисциплината функционира без оглед на тоа како се чувствувате. Стоиците ги граделе своите животи врз навики и принципи што дејствувале независно од емоциите.
Сегашниот момент е сè што имате
Марко Аврелиј поучувал дека не можете да го изгубите минатото или иднината бидејќи никогаш не сте ги поседувале. Сегашниот момент е единственото време во кое навистина живеете, а сепак повеќето луѓе го минуваат жалејќи за минатото или грижејќи се за иднината.
Живеењето во минатото создава депресија. Живеењето во иднината создава анксиозност. Единственото место каде што постои мирот е сега, во овој момент, каде што навистина можете да дејствувате. Луѓето предоцна сфаќаат дека исчезнале децении додека тие ментално биле некаде на друго место.
Смртта ги разјаснува приоритетите
Стоиците практикувале „мементо мори“ за животот да го сведат на она што навистина е важно. Повеќето луѓе избегнуваат да размислуваат за смртта сè додека не се соочат со криза, а тогаш одеднаш добиваат јасност за потрошените години и погрешните приоритети.
Човекот на смртна постела не посакува да работел повеќе часови или да импресионирал повеќе луѓе. Оваа јасност е достапна и сега, преку свесно размислување, но повеќето луѓе чекаат предолго за целосно да ги применат сознанијата.
Карактерот е единственото вистинско богатство
Статусот избледува. Богатството може да исчезне преку ноќ. Физичката сила опаѓа. Стоицизмот ја смета доблеста за единственото нешто што не може да ви биде одземено.
Луѓето се фокусираат на тоа како изгледа успехот однадвор, занемарувајќи го развојот на карактерот. Карактерот е единствената стабилна основа. Градењето мудрост, храброст, интегритет и дисциплина создава нешто што ниту една надворешна сила не може да го одземе.
Трагедијата не е што луѓето ги учат овие лекции предоцна, туку што многумина никогаш не ги учат. Стоичката филозофија нуди краток пат до мудрост што обично доаѓа само преку болно искуство. Прашањето е дали ќе ги откриете овие лекции во дваесеттите или ќе чекате до шеесеттите, кога повеќето можности за нивна примена веќе поминале.
Извор:
Newtraderu.com
Фото: Freepik