УКЛО во проектот SCALD: Зајакнување на климатската адаптација на локалните самоуправи преку вештачка интелигенција

Овој проект официјално почна со реализација на 1 декември 2025 под координаторство на Техничкиот универзитет Карaдениз од Трабзон, Турција, а Факултетот за биотехнички науки при Универзитетот „Св. Климент Охридски“ - Битола е партнерска институција. На овој состанок, покрај меѓусебно запознавање на партнерските институции, беа претставени проектните цели, задачи и работни пакети, со цел започнување со реализирање на проектните активности.

Со оглед на фактот дека вештачката интелигенција е важен поддржувачки елемент во борбата против климатските промени, еден од приоритетите на овој проект е да се воспостави модерна дигитална инфраструктура што ќе им овозможи на општините однапред да ги предвидат ризиците како што се поплавите и сушите и да преземат целни мерки со моментално толкување на податоците и нивно трансформирање во извештаи што можат да се интегрираат во стратешките планови. Меѓународен конзорциум составен од 10 партнери од Турција, Македонија, Грција и Романија ќе работи на еден од најголемите проблеми со кои се соочуваат локалните самоуправи - фрагментација на податоците и тешкотии при донесување одлуки - со дигитална платформа.

Оваа холистичка структура, која обединува 5 главни партнери и 5 придружни партнери од вкупно 4 земји, има цел да ја надмине фрагментацијата на податоците на локалните самоуправи преку создавање дигитален мост што ќе се протега од Трабзон до Европа. Во овој 30-месечен проект податоците ќе се собираат, синтетизираат и толкуваат со поддршка на вештачка интелигенција, а за секоја општина ќе се креира посебен профил. Локалните самоуправи ќе ги користат резултатите за да утврдат мапа на патот за решавање проблеми како што се намалување на емисиите на јаглерод и формирање микроклиматски средини. Преку активностите на проектот ќе се преземат значајни чекори за справување со катастрофалните ефекти од климатските промени врз градовите, со ставање на технологијата во центарот на вниманието. Во рамките на проектот, освен развивање софтвер, ќе се изгради и холистички екосистем за отпорност каде што универзитетите и локалната самоуправа ќе работат рака под рака, со организирање експертски обуки и работилници за подигнување на јавната свест.

Климатските промени не претставуваат само научна дебата, туку реалност што директно ги загрозува екологијата, економијата и целокупниот опстанок на нашите градови, така што целта на SCALD e да се воведе иновативен општински пристап кој „го предвидува ризикот и донесува рани одлуки“ наместо традиционалниот пристап „интервенција откако ќе се појави проблем“. Во оваа смисла, преку овој проект се воспоставува силен механизам за донесување одлуки поддржан од вештачка интелигенција со вкупно 10 засегнати страни, вклучувајќи ги трите централни општини во Трабзон и партнери од Македонија, Грција и Романија. 

Системот за поддршка на одлуките управуван од вештачка интелигенција, кој ќе се воспостави во рамките на проектот, ќе симулира ризици од катастрофи како што се поплави и суши во Трабзон и партнерските градови пред да се случат. Трите клучни општини на Трабзон и партнерските општини во странство ќе ги толкуваат податоците собрани од терен во реално време преку вештачка интелигенција, базирајќи ги своите стратешки планови на научни извештаи.

На овој начин ќе се утврдат приспособени дигитални мапи за сите партнерски градови во многу области, од намалување на емисиите на јаглерод до заштита на микроклиматските баланси. Генерално, проектот SCALD ќе ја зајакне улогата на локалните самоуправи во борбата против климатските промени.