Жените во менопауза би можеле да добијат нови права на работа: Европа подготвува промени

Европската конфедерација на синдикати (ЕТУК), која застапува 45 милиони членови во 41 европска земја, побара менопаузата официјално да се препознае во работното законодавство на Европската Унија. Оваа иницијатива доаѓа во момент кога Европскиот парламент разгледува извештај кој ја набљудува менопаузата не само како здравствено, туку и како економско, работно и општествено прашање.

Заработките на жените сè помали до четвртата година по појавата на симптомите на менопаузата

Менопаузата најчесто се јавува помеѓу 45. и 55. година од животот, а нејзините симптоми можат значително да влијаат врз работната способност. Околу 30 проценти од жените имаат симптоми што им го отежнуваат работењето, вклучувајќи замор, нарушувања на сонот, бранови на топлина (валунзи), болки во зглобовите, анксиозност и проблеми со концентрацијата. Дури 85 проценти од жените имаат барем еден од овие симптоми.

Изабел Шемани, заменик-генерален секретар на ЕТУК, предупредува дека важечките закони и понатаму не ги земаат предвид здравствените ризици на работното место кои ги погодуваат жените.

- Крајно време е законите да ја стигнат реалноста на денешната работна сила и ризиците со кои таа се соочува - порача Шемани.

Истражувањето, на кое се повикува конфедерацијата, покажа дека заработките на жените во Норвешка паднале за 7,4 проценти до четвртата година по дијагностицирањето на менопаузата. Намалувањето на работното време, боледувањата и пропуштените можности за напредување во кариерата директно придонеле за овој пад на приходите.

Синдикатите бараат приспособување на условите за работа

Во Европската конфедерација на синдикати сметаат дека е неопходно да се промени начинот на кој се организираат и регулираат работните места за да се земат предвид симптомите на менопаузата и нивните последици врз работниот процес.

Меѓу клучните барања на синдикатите се:

- Процени на ризикот на работното место кои опфаќаат контрола на температурата, вентилација и достапност на соодветни простории;
- Флексибилно работно време и можност за работа од дома (на далечина);
- Едукација на раководителите и вработените во секторот за човечки ресурси;
- Физички приспособувања на работниот простор, како ергономска опрема и можност за самостојна регулација на температурата.

Покрај тоа, конфедерацијата се залага сите мерки што имаат врска со менопаузата да се договараат со синдикатите, а на вработените да им бидат бесплатно достапни производи за менструална хигиена и за ублажување на тегобите во менопауза.

- Начинот на кој е организирана работата може во голема мера да влијае врз тоа како менопаузата ќе се одрази врз жените - истакна Шемани, додавајќи дека синдикатите веќе преговараат за колективни договори кои вклучуваат пофлексибилни работни аранжмани.

Барање менопаузата да добие посебна стратегија на ЕУ

Европската комисија во ноември 2025 година објави дека не планира посебна стратегија на ЕУ посветена на менопаузата, но укажа на истражувачките проекти финансирани преку програмите Обид 2020 и Обид Европа кои се занимаваат со нејзините медицински и општествени последици.

Во март менопаузата беше вклучена во Стратегијата за родова рамноправност за периодот 2026–2030 година. Таа предвидува размена на добра практика меѓу државите членки во борбата против менструалната и менопаузалната сиромаштија, како и изработка на студија (планирана за 2028 година) за економските и општествените придобивки од намалувањето на нерамномерноста во здравјето на жените.

Меѓутоа, со тие мерки не се предлага посебно законодавство со кое прецизно би се дефинирале работните права на жените во менопауза.

Европскиот парламент настојува да оди чекор понатаму. Пратеничката Лина Галвез од Шпанија подготви нацрт-извештај под наслов „Менопаузата надвор од здравственото прашање: претворање на менопаузата во економски, работен и општествен приоритет“. За овој извештај дополнително ќе се расправа на пленарната седница следната година.

Инаку, нацртот повикува на донесување посебна европска стратегија, проширување на опсегот на истражувањата, покренување јавни кампањи за сузбивање на стигмата, подобра поддршка на работното место и полесен пристап до здравствената заштита.