Научниците бараат итна акција бидејќи опасни амеби се шират низ целиот свет

Истражувачите за животна средина и јавно здравје го насочуваат вниманието кон малку позната група патогени кои можат да претставуваат глобална опасност - слободните, живи амеби. Тимот од истражувачи презентира нова перспектива со која објаснува дека овие микроскопски организми стануваат популарни низ целиот свет, поттикнати од климатските промени, влошувањето на водните системи и ограничените напори за следење и откривање.

Амебите се едноклеточни организми кои природно се јавуваат во почвата и водата. Повеќето се безопасни, но одредени видови можат да предизвикаат тешки, а понекогаш и фатални болести. Еден од најпознатите примери е „Naegleria fowleri“ (честопати нарекувана амеба што го јаде мозокот), која може да предизвика ретка, но речиси секогаш смртоносна инфекција на мозокот. Инфекцијата може да се случи кога контаминирана вода ќе влезе во носот на човекот за време на активности како пливање.

Зошто овие амеби тешко се контролираат?

- Она што ги прави овие организми особено опасни е нивната способност да преживеат во услови што убиваат многу други микроорганизми. Тие можат да толерираат високи температури, силни средства за дезинфекција како хлор, па дури и да живеат во системи за дистрибуција на вода за кои луѓето претпоставуваат дека се безбедни - вели дописникот Лонгфеи Шу од Универзитетот „Сун Јат Сен“.

Истражувачите истакнуваат дека амебите можат да дејствуваат како заштитни домаќини за други микроорганизми што предизвикуваат болести. Бактериите и вирусите можат да преживеат во амебите, заштитени од процесите на дезинфекција што нормално би ги елиминирале. Овој таканаречен „ефект на тројански коњ“ им овозможува на штетните патогени да опстојуваат и да се шират низ системите за вода за пиење, а може да играат и улога во зголемувањето на отпорноста на антибиотици.

Се очекува зголемувањето на глобалните температури да го влоши проблемот, со тоа што ќе им овозможи на амебите што ја сакаат топлината да се шират во региони каде што некогаш биле невообичаени. Неколку неодамнешни епидемии поврзани со изложеност на рекреативни води веќе ја зголемија јавната загриженост во повеќе земји.

Повик за „Едно здравје“

Авторите бараат координирана стратегија наречена „Едно здравје“, која ќе ги обедини јавното здравје, истражувањето на животната средина и управувањето со водите. Тие ја нагласуваат потребата од подобар надзор, побрзи и поточни дијагностички алатки и напредни технологии за третман на вода за да се намалат ризиците пред да се појават инфекции.

- Амебите не се само медицинско прашање или еколошки проблем. Тие се наоѓаат на пресекот на двете, а нивното решавање бара интегрирани решенија што го штитат јавното здравје во самиот негов извор - заклучува Шу.

Извор: sciencedaily.com

Фото: Freepik