X
 26.06.2023 Живот

МЕД: Голем дел од змиите што се среќаваат не се опасни и се корисни за контролирање на глодачите

Голем дел од змиите што се среќаваат на Водно или покрај реки и вода не се отровни и не се опасни за здравјето на луѓето, истакнуваат од Македонското еколошко друштво - МЕД по објавите за зголемено присуство на змии во околината на Скопје.

Од МЕД ја посочуваат и корисната улога на овие животни во природното контролирање на глодачите кои се дел од нивната главна исхрана.

- Во Македонија постојат 16 вида змии од кои само три вида се отровни. Единствено поскокот може да се сретне во урбани средини, а шарката и степската лутица се присутни само на надморска височина поголема од 1.500 метри и тоа само на некои планини во земјава. Многу смокови се шарени, па често погрешно се нарекувани шарки. Единствената отровница која е широко распространета кај нас е поскокот, кој лесно се препознава по рогот на врвот од главата, шарите во форма на баклави на грбот (обоени во најразлична варијација на црно, сиво, црвено, кафено, портокалово, жолто) и големината – поскоците ретко достигнуваат должина поголема од 70 cm, но најчесто се среќаваат единки од околу 50 см. Доколку змијата е подолга од 1 m, таа е безопасен смок. Во Македонија има дури 11 различни вида смок, една боа (малечка здепаста змија која главно живее под земја и може да се сретне само во крајните југоисточни делови од државата) и една црвовидна змија која е целосно безопасна и секој лаик на прв поглед би помислил дека е црв - наведуваат од МЕД.

Црвовидна змија

Според Драган Арсовски, биолог од МЕД, доколку се постапи на правилен начин дури и при каснување од змија отровница, луѓето би поминале без компликации.

- Доколку се случи каснување од поскок, ако човекот нема други здравствени проблеми и се јави за медицинска помош истиот ден, тој би поминал без никакви компликации на здравјето - вели Арсовски.

Напролет ладнокрвните влекачи излегуваат од долгиот зимски сон (хибернација) и се најактивни бидејќи тогаш е нивниот период на размножување, односно се во потрага по партнер. Затоа, овој период се и најчести средбите со овие животни. Еден од најраширените митови за змиите е дека се најактивни кога е најтопло. Змиите, како и најголемиот број влекачи, не можат да ја контролираат сопствената температура, па тоа го прават преку сончање или барање засолниште. Кога е многу ладно, тие може да замрзнат, па затоа се засолнуваат и хибернираат, додека пак кога е претопло, тие се во опасност од прегревање и смрт, заради што исто така бараат засолниште и во екстремно топли периоди може целосно да ја намалат својата активност и да влезат во т.н. летна хибернација, односно естивација.

Налето, змиите најчесто може да ги видиме непосредно по изгрејсонце (помеѓу 5 и 7 часот), а некои безопасни видови се исто така активни на зајдисонце или дури и навечер. Змиите најчесто веднаш бегаат при средба со човек. Тие немаат изострено сетило за вид, па понекогаш може да се случи да бегаат во правецот на самиот човек, и ова може да биде помешано со напад. Отровниците, како што е поскокот, најчесто се вкочануваат при средба со човек. Во овој случај, слободно земете долг стап и отстранете ги од просторот. Во Европа не постојат змии кои активно напаѓаат за одбрана на својата територија или гнездо – каснувања се случуваат исклучиво кога ненамерно ќе се приближиме (на пр., при згазнување со боса нога или земјоделски активности близу земјата или на ниски гранки каде што знаат да се камуфлираат добро).

Како и поголемиот дел од биодиверзитетот, така и змиите не се снаоѓаат добро во урбани средини и лесно завршуваат под тркалата на автомобилите. Така, средбите со змии се во делови од градот кои се блиску до природа (на пр., подножјето на Водно или приградски места) каде што нема голем метеж, но човечката активност може да привлече поголем број глодачи, кои се нивен оброк.

- Всушност, може да се каже дека не се змиите оние што доаѓаат во нашите градови, туку со градежната експанзија, ние навлегуваме во нивните природни живеалишта, како што е Водно. Во централните делови од градовите понекогаш може да се сретнат „водни змии“, особено покрај реки и бари. Другите змии доколку залутаат во овие делови од градот, ретко преживуваат доволно долго. „Водните змии“ се всушност смокови кои се исхрануваат со риби и водоземци и затоа не е неочекувано да се сретнат по кејот во Скопје, особено покрај градскиот парк, и се целосно безопасни - додава Арсовски.

Змиите играат клучна улога во екосистемите, првенствено како контрола на популациите на глодачи (како што се глувците) и се екстремно корисни. Голем број змии се хранат со други змии, односно ги контролираат нивните популации. Ова е точно и за поскокот, кој често се исхранува со младите од други змии. Така, убивањето на змиите всушност често би значело и зголемување на популација на друг вид змија.

- Нема никаков научно докажан ефект од продуктите кои се рекламираат и продаваат како средства против змии и тие може само да предизвикаат загадување на околината, така што не ги препорачуваме. Во Македонија не постои сервис за отстранување на змии, главно бидејќи едноставно не постојат видови кои се многу опасни. Препорачуваме да го чувате вашиот двор уреден за да не се создадат места кои змиите би ги користеле како засолниште, а кога се движите во природа, треба да имате стапче и соодветни планинарски обувки - истакнуваат од Македонското еколошко друштво - МЕД.

Фотографии, информации за распространетоста, како и повеќе за биологијата, екологијата и степенот на засегнатост на змиите во земјава може да најдат на првата национална црвена листа на Македонија ТУКА.

Извор: МИА

Издвојуваме

Слични вести од Fakulteti.mk

Живот