Пулсот најчесто го проверуваме кога се чувствуваме лошо, кога сме под голем напор или кога ќе забележиме дека срцето ни чука поинаку од вообичаено. Меѓутоа, експертите советуваат повремено да го измериме пулсот и кога се чувствуваме сосема добро, додека мируваме.

Така можеме да го запознаеме својот вообичаен срцев ритам и полесно да ги забележиме евентуалните промени.

Срцето природно ја менува брзината на работа во зависност од тоа што правиме и како се чувствуваме. Чука побрзо кога сме физички активни, возбудени или уплашени, а побавно кога се одмораме. На пулсот можат да влијаат и различни здравствени состојби - стресот, температурата, хидратацијата, квалитетот на сонот, лековите и физичката кондиција.

Колкав е нормалниот пулс во мирување?

Кај повеќето возрасни лица нормалниот пулс во мирување е помеѓу 60 и 100 отчукувања во минута. Мирувањето во овој случај значи дека седите или лежите, но не спиете.

Сепак, не е важно само да се знае што се смета за нормален опсег. Уште поважно е да знаете колкав е вашиот вообичаен пулс.

Ако, на пример, пулсот со години ви се движи околу 60 отчукувања во минута, а одеднаш почнете да забележувате 90, таа промена може да биде важна дури и ако 90 сè уште се наоѓа во нормалниот опсег.

Кардиологот Борка Пезо Николиќ истакнува дека луѓето би требало да го познаваат својот пулс и да обрнат внимание на промените, прескокнувањето на чукањето или неправилниот ритам.

Како правилно да се измери пулсот?

Пулсот најлесно се напипува на зглобот на раката, на страната каде што се наоѓа палецот. Ставете три прсти на внатрешната страна од зглобот и лесно притиснете додека не го почувствувате пулсирањето.

Потоа бројте ги отчукувањата во текот на една минута. Можете да ги броите и 30 секунди, па добиениот број да го помножите со два.

Пулсот можат да го мерат и апаратите за притисок, додека одредени паметни часовници денес можат да регистрираат и неправилности во срцевиот ритам, а некои можат да направат и ЕКГ.

Што може да го забрза или забави пулсот?

Побавниот пулс може да биде последица на добра физичка кондиција или одредени лекови, но понекогаш може да укажува и на проблем со спроведувањето на електричните импулси низ срцето.

Забрзаниот пулс може да биде нормална реакција на физички напор, стрес или возбуда, но може да се јави и поради покачена температура, дехидратација, анемија, засилена работа на штитната жлезда или различни нарушувања на срцевиот ритам.

Чувството дека срцето „прескокнува“ често го предизвикуваат предвремени отчукувања кои се многу чести и најчесто се безопасни. Меѓутоа, неправилната работа на срцето или чувството на „треперење“ може да биде поврзано и со аритмија, како што е атријалната фибрилација.

Самото чувство не е доволно за поставување дијагноза, па за утврдување на причината потребно е да се направи ЕКГ, а кај повремени тегоби лекарот може да препорача и 24-часовен Холтер.

Кога треба да одите на лекар?

На брзината на пулсот влијаат многу фактори, од годините и физичката кондиција до стресот, сонот, температурата, хидратацијата, хормоните и работата на штитната жлезда.

Пулсот можат да го забрзаат и температурата, болката, анемијата, инфекцијата, никотинот, кофеинот и некои лекови. Затоа една измерена вредност не треба да се набљудува изолирано, туку во контекст на тоа каков е пулсот вообичаено.

Кај лекар би требало да се обратите ако пулсот во мирување е постојано многу брз или бавен, ако чувствувате прескокнување или неправилна работа на срцето, ако станувате свесни за чукањето на срцето без мерење на пулсот.

Посебно внимание бараат нарушувањата на ритамот проследени со несвестица, болка во градите, недостиг на воздух или изразена слабост.

Итна медицинска помош е потребна кога бројот на отчукувања е многу низок, 35-40 во минута или помалку, или повисок од 100 во минута и истовремено постојат симптоми како отежнато дишење, болка во градите или вртоглавица.

Пулсот може да се почувствува и во главата или стомакот

Понекогаш пулсирањето можеме да го забележиме и на места каде што не го очекуваме. Пулсирањето во главата или увото може да биде поизразено поради затнато уво, мигрена или пулсирачки тинитус.

Во стомакот пулсирањето често може да се почувствува поради минувањето на крвта низ стомачната аорта, особено кај послаби лица или кога лежат.

Пулсот се разликува и според возраста

Нормалниот број на чукања во мирување зависи и од годините. Според податоците наведени во текстот, кај будни лица опсегот е:

Првите четири недели од животот: 100-205 отчукувања во минута;
Од четири недели до една година: 100-180;
Од една до три години: 98-140;
Од три до пет години: 80-120;
Од пет до 12 години: 75-118;
Од 13 години: 60-100 отчукувања во минута.

За време на спиењето пулсот може да биде побавен, додека за време на физичка активност природно забрзува.

Затоа е важно да се следи сопствениот вообичаен пулс и не да се паничи поради едно мерење. Ако забележите упорна или нагла промена на срцевиот ритам, особено ако е проследена со други симптоми, разговорот со лекар е најдобриот начин да се утврди причината.

Извор: 021.rs
Фото: Magnific