Големи се шансите во телефонот моментално да имате илјадници фотографии - селфи, фотографии од храна, домашни миленици, зајдисонца и патувања, кои ретко повторно ги гледате.
Една од главните причини поради кои фотографираме е желбата да ги зачуваме спомените. Сепак, сè поголем број истражувања покажуваат дека фотографирањето би можело да го отежне паметењето на она што сме го доживеале.
Ново истражување нуди дополнителни докази за овој феномен. Во 7 експерименти се покажало дека правењето снимки од телефон постојано го влошува паметењето кај учесниците.
- Резултатите од ова истражување укажуваат дека со притискањето едно копче веројатно му штетиме на нашето паметење на информациите и доживувањата - вели психологот Софија Фабрицио од Универзитетот „Бингамтон“.
Таканаречениот „ефект на ослабено паметење поради фотографирање“ е познат со децении, но научниците сè уште не се сигурни зошто се појавува. Едно од објаснувањата е дека користењето телефон или фотоапарат го дели нашето внимание и нè оддалечува од она што се случува, па мозокот вложува помалку ресурси во создавањето спомени.
Сепак, водечката хипотеза е таканареченото когнитивно растоварување. Мозокот би можел да вложува помалку напор во паметењето на нешто ако „знае“ дека информацијата веќе е зачувана на фотографија.
Сличен феномен е познат како „Гугл-ефект“ - зошто да паметиме информации што за неколку секунди можеме да ги најдеме на интернет? На сличен начин, веќе не паметиме толку телефонски броеви бидејќи знаеме дека се зачувани во нашите уреди.
Тимот од Универзитетот „Бингамтон“ испитал 892 учесници во седум експерименти. Резултатите главно биле исти: луѓето постигнувале послаби резултати на тестовите за паметење откако правеле снимки.
Во првиот експеримент, на учесниците им биле прикажани 44 уметнички дела. Од некои било побарано само да ги погледнат, додека другите требало да ги снимат како снимки од екранот. 10 минути подоцна требало да го препознаат оригиналното дело меѓу три слични верзии.
Учесниците што само ги гледале подобро ги препознавале сликите отколку оние што направиле фотографии.
Истражувачите потоа спровеле различни експерименти за да утврдат дали правењето снимки можеби ослободува ментални ресурси за други задачи, но пронашле малку докази за тоа.
Тие испитувале и дали резултатите се поврзани со тоа што луѓето очекуваат подоцна повторно да ги погледнат своите фотографии. На некои учесници им било кажано дека ќе бидат тестирани во рок од 30 минути, а на други дека тестот ќе го полагаат дури по еден месец. Во реалноста, сите биле тестирани по 10 минути.
И во тој случај не била пронајдена голема разлика - двете групи послабо ги паметеле сликите од кои направиле снимки.
Сепак, оваа област е сложена и некои претходни истражувања покажале дека фотографирањето во одредени околности може и да му помогне на паметењето.
Затоа, резултатите не значат дека треба да престанеме да фотографираме, но отвораат интересно прашање: ако премногу време поминуваме забележувајќи некој момент преку телефонот, дали истовремено ја намалуваме способноста да го запомниме? Ова станува особено значајно кога станува збор за важни животни настани, како свадби, родендени и патувања.
Извор:
Science Alert
Фото: Magnific