Кога тагата нè стега толку силно што имаме чувство дека физички боли, првиот импулс често е да ја сокриеме, потиснеме и да продолжиме понатаму како ништо да не се случило. Сепак, тагата не е слабост, ниту емоција од која треба да се срамиме или да ја потиснуваме во себе.
И тагата и среќата се составен дел од животот
Таа е природен одговор на загуба, разочарување и други болни животни настани. Наместо да ја потиснуваме во себе, треба да ѝ дозволиме да излезе и да ја проживееме, со поддршка кога ни е потребна. Тагата и радоста се наоѓаат на различни краеви од емоционалниот спектар, но и двете се составен дел од животот. Човекот не може постојано да биде среќен, ниту пак секоја тага е знак за психичко растројство. Проблемот настанува кога се обидуваме непријатните емоции целосно да ги исклучиме, игнорираме или сокриеме.
Современата култура често испраќа спротивна порака. Среќата се претставува како императив, додека тагата се доживува како нешто што треба што побрзо да се надмине.
Друштвото ни порачува дека мораме да бидеме среќни, дури и кога не сме
Социјалните мрежи дополнително ја засилија претставата за живот во кој сите се успешни, насмеани, вљубени и задоволни. Фотографијата од насмеана личност, меѓутоа, не кажува ништо за тоа како таа навистина се чувствува кога ќе остане сама.
Некој може да остава впечаток на исклучително среќна личност, а истовремено да минува низ период на длабока тага. Тука е и вкоренетото верување дека покажувањето тага е слабост. „Биди силен“, „немој да плачеш“, „мораш понатаму“ и „на другите им е полошо“ се реченици што често ги изговараме со најдобра намера, но на човекот што пати тие можат да му испратат порака дека за неговите чувства нема место.
Емоциите не исчезнуваат само затоа што сме одлучиле да не ги покажуваме.
Тагата е нормална реакција на она што нè повредило
Тагата е природна емоционална реакција на загуба, разочарување или настан што нè исфрлил од рамнотежа. Најинтензивно ја чувствуваме по смрт на сакана личност, раскинување или развод, загуба на блиска врска, но и тогаш кога ќе изгубиме нешто во кое сме вложувале надеж, време, емоции и голем дел од себе.
Меѓутоа, не мора да се случи голема трагедија за да имаме право да бидеме тажни.
Загубата на работата, неуспехот на факултет, смртта на домашното милениче, прекинот на пријателство, финансиските проблеми, неостварените очекувања или животната препрека која во одреден момент не успеваме да ја совладаме исто така можат да предизвикаат длабока тага.
Некој ќе сака да се повлече и да биде сам, некој ќе плаче, а некој ќе продолжи да оди на работа и да разговара со луѓето додека однатре чувствува огромна празнина. Не постои само еден „исправен“ начин на тагување.
Кога ве стега тагата, не потиснувајте ја – пуштете ја да излезе
Кога постои причина поради која сме повредени, целта не е тагата што побрзо да ја „изгаснеме“. Многу е поважно да си дозволиме да ја препознаеме и проживееме. Тоа може да значи дека ќе плачеме, ќе разговараме со некој на кој му веруваме, ќе ги запишуваме мислите, ќе поминеме извесно време сами или едноставно ќе си признаеме себеси: „Да, сега ми е тешко.“ Прифаќањето на тагата не значи предавање на очајот.
Напротив, кога си дозволуваме да го чувствуваме она што навистина го чувствуваме, отвораме простор интензитетот на емоцијата со текот на времето да се промени. Кај жалењето не постои прецизен рок по кој човекот „би морал“ повторно да биде добро. Тагата може да доаѓа во бранови. На човекот ќе му се чини дека му е подобро, а потоа песна, мирис, фотографија, датум или сосема случаен спомен повторно ќе покренат силни емоции.
И тоа може да биде дел од нормалниот процес на тагување.
Тага или депресија – разликата е многу важна
Една од честите грешки е изедначувањето на тагата и депресијата.
Тагата е емоција. Депресијата е растројство на расположението што опфаќа многу поширока и подолготрајна слика на симптоми. Тажната личност не мора да има депресија. Тагата често се јавува како одговор на одреден настан и нејзиниот интензитет со текот на времето се менува. Дури и во текот на периодот на жалење, човекот може повремено да почувствува задоволство, да се насмее или да ужива во нешто, а со тоа да не ја намалува важноста на својата загуба.
Кај депресијата, покрај тагата или чувството на празнина, можат да се јават загуба на интерес и задоволство, изразен замор, растројства на спиењето и апетитот, тешкотии со концентрацијата, чувство на безвредност или вина, безизлезност и мисли за смрт.
Особено е важно да се обрне внимание кога состојбата не се подобрува, кога човекот повеќе не успева да ги извршува секојдневните активности или кога ќе се појават мисли за самоповредување или самоубиство.
Зошто понекогаш ни се чини дека ќе умреме од тага
Изразот „срцето ми се скрши“ не е случајно толку присутен во секојдневниот говор. Силниот емоционален стрес може да предизвика многу интензивни физички реакции.
Човекот може да почувствува стегање во градите, грутка во грлото, гадење, треперење, губење на апетитот, несоница, срцебиење или изразена исцрпеност. Затоа во најтешките моменти може навистина да има субјективно чувство дека тагата физички го крши.
Постои и медицинска состојба позната како синдром на скршено срце или Такоцубо кардиомиопатија, која може да се појави по исклучително силен емоционален или физички стрес. Симптомите можат да потсетуваат на срцев удар, поради што болката во градите и отежнатото дишење бараат итна медицинска процена. Значи, не се „умира од тага“ во буквална смисла како што ја користиме оваа реченица во секојдневниот говор, но интензивниот и долготраен стрес може сериозно да влијае врз телото и психичкото здравје.
Кога тагата повеќе не е нешто низ кое треба да се поминува без стручна помош
Постојат моменти кога поддршката од семејството и пријателите не е доволна. Ако тагата е толку интензивна или долготрајна што сериозно ги нарушува спиењето, исхраната, работата, школувањето, односите и основното секојдневно функционирање, разговорот со психолог, психотерапевт или психијатар може да биде важен чекор.
Особено сериозно треба да се сфати чувството на целосна безизлезност, мислите дека животот нема смисла, размислувањето за самоповредување или самоубиство, како и чувството дека личноста повеќе не е безбедна кога ќе остане сама. Во таква ситуација помош треба да се побара веднаш, преку итната медицинска служба или најблиската здравствена установа.
Фото: magnific