В недела, 25 октомври, во 3 часот наутро стрелките се враќаат на 2 часот, а поместувањето на часовникот повторно го отвора прашањето што со години предизвикува расправии - дали воопшто треба да го менуваме времето и кое сметање би било подобро да се задржи?

Научниците имаат прилично јасен одговор.

Според новата научна анализа, трајното зимско сметање на времето би било поповолно за човечкото здравје отколку трајното летно сметање на времето.

Зошто зимското сметање на времето е подобро?

Истражувачите од Универзитетот на Британска Колумбија во Канада ги анализираа досегашните научни истражувања за влијанието на сметањето на времето врз човечкиот организам.

Нивните заклучоци, објавени во стручното списание „Канадијан медикал асосиејшн журнал“, укажуваат на тоа дека во случај на укинување на сезонското поместување на часовникот, би било подобро трајно да се задржи стандардното, односно зимското сметање на времето.

Главната причина е утринската светлина. Нашиот организам има внатрешен биолошки часовник кој ги регулира спиењето, будноста и голем број други телесни процеси. Утринската дневна светлина му помага да се усогласи со природниот ритам на денот и ноќта, додека поголемата изложеност на светлина во вечерните часови може да го одложи заспивањето.

Поради тоа, трајното летно сметање на времето, особено во текот на зимските месеци, би можело неповолно да влијае врз квалитетот и времетраењето на сонот.

Патрик Бејлис од Универзитетот на Британска Колумбија објаснува дека е разбирливо зошто на луѓето им е привлечна идејата за трајно летно сметање на времето. Тој додава дека луѓето сакаат по работата или училиштето да имаат повеќе дневна светлина, но истражувањата покажуваат дека подоцнежното излегување на сонцето може да биде поврзано со пократок сон, слаба продуктивност и полош успех во училиште.

Проблем се и темните зимски утра

Научниците особено предупредуваат на последиците што трајното летно сметање на времето би можело да ги има во текот на зимата. Во тој случај сонцето би излегувало еден час подоцна отколку според зимското сметање на времето. Тоа значи дека многу ученици би оделе на училиште, а вработените на работа додека надвор сè уште е мрак.

Покрај можното влијание врз сонот и концентрацијата, се поставува и прашањето за безбедноста во сообраќајот, особено кога станува збор за децата што одат на училиште.

Некои земји веќе се обидоа трајно да го задржат летното сметање на времето, но се откажаа од таа одлука. САД воведоа трајно летно сметање на времето во 1974 година, но одлуката беше повлечена истата година. Русија го применуваше истиот систем од 2011 до 2014 година, по што се врати на стандардното време. Слична одлука донесе и Чиле.

Кога повторно ги поместуваме часовниците?

Во Македонија на зимско сметање на времето преминуваме в недела, 25 октомври. Тогаш во 3 часот наутро стрелките ќе ги поместиме еден час наназад, на 2 часот. Тоа значи дека таа ноќ ќе имаме еден час повеќе за спиење, но во попладневните часови порано ќе се стемнува.

Иако за укинувањето на поместувањето на часовникот се дебатира со години, конечна одлука на ниво на Европската Унија сè уште не е донесена. Европскиот парламент уште во 2019 година го поддржа предлогот за укинување на сезонското поместување на часовникот, но земјите членки не постигнаа договор за тоа дали треба трајно да се задржи летното или зимското сметање на времето. Затоа, барем засега, ќе продолжиме да ги поместуваме часовниците двапати годишно.

Извор: 021.rs
Фото: Magnific