Секој што пораснал во поранешна Југославија веројатно се сеќава на тешките, но топли јоргани и нивните препознатливи постелнини со голем отвор на средината.
Јорганите некогаш беа неизбежен дел од секој дом. Се ценеа, а во многу семејства се чуваа со години, па дури и се пренесуваа од генерација на генерација.
Еднакво внимателно се чуваа и постелнините, од кои повеќето имаа детаљ што денес е вистинска реткост.
Станува збор за отворот на средината од горниот дел на навлаката за јорган. Најчесто беше во форма на ромб, а понекогаш беше овален или украсен со тантела и извезени рабови.
Отворот на средината имал практична намена
Иако овој детаљ имал и декоративна улога, неговата главна цел била практична - да го олесни ставањето на јорганот во навлаката и неговото местење.
Денес постелнините обично имаат копчиња или патенти на едниот крај, поради што ставањето на јорганот е многу поедноставно. За тоа се заслужни и современите материјали, благодарение на кои јорганите се полесни.
Некогаш јорганите се полнеа со волна, додека поскапите содржеа пердуви од гуска. Поради нивната тежина и големина, ставањето во навлака беше многу потешко и подразбираше влечење, вртење и долготрајно местење.
Отворот на средината значително ја олеснуваше таа работа. Јорганот можеше да се вметне низ ромбовидниот отвор, а потоа со рацете да се порамни кон аглите на постелнината.
Постелнините полесно се изработувале и одржувале
Отворот на средината имал уште една предност. За изработка на таквите постелнини, не биле потребни ниту копчиња ниту патенти, што го поедноставувало производството и ги намалувало трошоците.
Освен тоа, постелнините лесно се вадеа, се переа и се сушеа. Тоа беше особено важно во време кога одржувањето на постелнината не беше едноставно како денес.
Се чини дека постелнините со отвор на средината денес не можат да се најдат во редовна продажба.
Сепак, можеби сè уште можат да се најдат во некој стар плакар или на таванот, а можеби некој сè уште ги чува на креветот од носталгија за „добрите стари времиња“ или барем за „распустите кај баба и дедо“.
Извор:
n1info.hr
Фото:
Instagram