Публиката најпрво замолчи. Потоа избувна вресок каков што уметничкото лизгање не памети. Во таа една секунда се роди приказна за момчето што ги промени Олимписките игри.
Во некој друг спорт, во некоја друга сала, ова би траело можеби минута. Еден потег. Еден скок. Еден здив од публиката. Тука траеше дел од секунда, но ќе се памети со децении.
Илија Малинин се залета, се оттурна и во воздух го направи она што лизгањето со години не го дозволуваше, а потајно го сонуваше. Салто и акробатски скок наназад со целосна ротација на телото, елемент што со децении беше забранет во уметничкото лизгање бидејќи се сметаше за премногу опасен. Чисто, контролирано, без драма, без провокација, без поглед кон судиите. Како да не прави ништо посебно.
А, всушност, во тој момент направи нешто ретко во спортот: го ресетира.
Во сала во која обично се шепоти, каде што публиката умерено аплаудира и чека оцени, настана хаос. Звук што не припаѓаше на уметничко лизгање - извик на изненадување. Не поради бодови. Не поради пласман. Туку поради чувството дека штотуку си видел нешто неповторливо. Дека си сведочел на пишување нова историја на спортот.
На трибините станаа луѓе што обично не стануваат поради лизгање. Новак и Јелена Ѓоковиќ гледаа кон мразот како да се обидуваат да сфатат дали тоа што го видоа е можно. Не беше реакција на навивачи, туку на спортисти - луѓе што знаат колку е тешко да се помести граница и колку е ретко да ја видиш како се поместува.
Не беше само олимписки момент, туку момент во кој еден спорт, често затворен во правилници, табели и бескрајни расправи, повторно се отвори кон светот. И токму тука почнува вистинската приказна. Затоа што Илија Малинин не е производ на систем, проект или амбиција. Тој е, парадоксално, резултат на забрана.
Родители што знаеле премногу
Татјана Малинина и Роман Скорниаков биле олимпијци во време кога олимпијците немале луксуз на сигурност. Родени во Советскиот Сојуз, кариерата ја граделе под знамето на Узбекистан, во систем каде што талентот и работата често биле само половина од равенката. Другата половина била импровизација.
Знаеле што значи да тренираш без доволно мраз. Како изгледа сезона во која не се прашуваш дали си добар, туку дали воопшто имаш каде да тренираш. Ја знаеле цената на спортот, не онаа од плакатите и церемониите, туку вистинската, секојдневната, што се плаќа со години.
Затоа кон крајот на 90-тите години се преселиле во САД. Не заради сон, не заради слава, туку заради систем во кој спортот може да се планира, а не да се преживува. Заради земја во која лизгалиштето е инфраструктура, а не привилегија. И токму затоа, кога се родил Илија, донеле одлука што им звучи нелогично само на оние што никогаш не биле внатре.
- Не сакаа да лизгам. Сакаа да се занимавам со нешто друго затоа што знаеја колку е тешко - изјави Илија години подоцна.
Тоа „не“ било заштитничко. Родителско. Знаеле дека спортот дава многу, но зема уште повеќе. И не сакале нивното дете да расте по распоред, по резултати, по бодови и оцени. Сакале да му дадат нешто што тие го немале - детство без притисок од резултати.
Лизгалиштето како споредна работа
Илија Малинин е роден 2004 година во Ферфакс, Вирџинија. Растел во предградие на Вашингтон, далеку од спортски митологии и центри на моќ, блиску до обичниот американски живот.
Лизгалиштето не било судбина. Било логистика. Родителите работеле таму, па и тој бил таму. Мразот не бил сцена, туку игралиште. Место каде што се лизга затоа што е студено и мазно, а не затоа што некој брои вртења.
- На почетокот воопшто не го сфаќавме сериозно. Само го носевме со нас, а тој лизгаше - изјави неговата мајка.
Илија играл фудбал. Тренирал гимнастика. Сонувал за други спортови. Лизгањето било само едно од местата каде што ја трошел енергијата, каде што учел да паѓа и да станува без страв. И токму тука се случило нешто клучно: во спорт што често прерано ги крши децата, тој останал дете.
Кога талентот веќе не може да се скрие
Талентот се појавил тивко. На девет години, со минимални тренинзи, Илија се пласирал на американското првенство во својата категорија. Бил деветти. Немало медал. Немало приказна. Но било јасно дека се случува нешто што не може да се игнорира.
Родителите тогаш попуштиле. Не затоа што сакале да создадат ѕвезда, туку затоа што сфатиле дека не можеш да го запреш детето кога само го бара патот. Тренинзите станале почести. Програмите посериозни. Амбициите појасни. А Илија, како што растел, почнал да бара нешто што повеќето спортисти го избегнуваат - граници.
- Дури ни за четворниот аксел не ми веруваа. Сакав да го направам и да докажам дека сум во право - изјавил подоцна.
Во таа реченица се крие целата негова кариера. Тој не ги руши границите за аплауз. Ги руши затоа што не го прифаќа одговорот „не може“.
„Четворен Бог“ како ветување, не како фалење
Прекарот Четворен Бог си го дал самиот како тинејџер. Многумина се смееле. Но, тој станал првиот лизгач во историјата што во натпревар извел четворен аксел - скок од четири и пол вртења што со години бил граница на човечките можности.
- Не е исто да го направиш на тренинг и на натпревар - објаснил тој.
А потоа дошол во Милано.
Задното салто како враќање на игрите
Задното салто на Олимписките игри не било каприц. Не било трик за социјални мрежи. Било враќање во детството. Илија со години тренирал гимнастика. Салто правел надвор од мразот многу пред правилото да дозволи. Кога забраната била укината, не ја доживеал како дозвола, туку како покана.
Во Милано тој потег доби нова тежина. Повеќе не стануваше збор само за елемент, туку за симбол. Момент во кој лизгањето престана да биде затворен свет и повторно стана спорт што го разбираш иако никогаш не си гледал оценување.
Падот како цена
- Знам дека ризикувам. Но ако сакаш да ја поместиш границата, мора да прифатиш дека нема секогаш да биде совршено - вели Илија.
Во неговиот случај падот не би значел само изгубени бодови. Би значел потврда на стравовите дека спортот оди предалеку.
Илија е потсетник дека спортот понекогаш не го спасуваат реформи, правилници и комисии, туку едно дете што никогаш не престанало да игра и еден миг поради кој целиот свет повторно гледа.
Извор:
Tportal.hr
Фото:
Screenshot/YouTube