Жешкиот воздушен бран кој од западот на Европа се преместува кон централните и југоисточните делови на континентот носи нов период на изразени горештини и дополнително го потврдува трендот на сè почести екстремни температури во регионот.
Балканот под топлотен удар
Во наредните денови се очекува значителен пораст на температурите, со локални вредности кои би можеле да достигнат и до 42 °C. Врвот на топлотниот бран се прогнозира за викендот и почетокот на следната недела, кога, според истите прогнози, би можеле да бидат загрозени и одредени температурни рекорди за јуни.
Рекордите повеќе не се исклучок
Ова што во моментов се случува во регионот се вклопува во пошироката глобална слика што ја потврдуваат најновите климатски анализи на НАСА и европската служба Коперникус. Долгорочните визуализации на НАСА за глобалните температурни аномалии покажуваат јасен тренд на загревање на планетата од крајот на 19 век до денес. Во приказите на промените од 1880 до 2024 година доминираат сè поизразени „црвени зони“, кои означуваат отстапувања од референтниот просек, што укажува дека се работи за глобален, а не за регионален феномен
Според податоците на службата Коперникус за климатски промени, 2025 година е меѓу најтоплите некогаш забележани, веднаш зад рекордната 2024 година.
Посебно предупредување се однесува на фактот дека глобалните температури во последните три години (2023–2025) во просек биле за повеќе од 1,5 °C над прединдустриското ниво. Ова е првпат еден тригодишен период да ја пробие оваа критична граница дефинирана со Парискиот договор. Иако тропските предели во текот на 2025 година имаа нешто пониски температури од претходните две години – поради влијанието на Ла Ниња – тоа е делумно компензирано со екстремното загревање во поларните региони. Така, Антарктикот ја забележа својата најтопла година, додека Арктикот ја имаше втората најтопла година во историјата.
Сè потопли лета и поголеми климатски ризици
По историски најтоплата тригодишна низа во историјата на мерењата, најновите прогнози на метеоролозите за 2026 година потврдуваат дека забрзаното загревање на планетата продолжува со несмалено темпо, носејќи му на регионот на Балканот уште едно натпросечно топло лето.
Европскиот центар за среднорочни временски прогнози (ЕЦМВФ) и домашните метеоролози најавуваат дека претстојните јули и август ќе донесат долготрајни топлотни бранови со температури кои под влијание на екстремно загреаниот Медитеран ќе ја надминуваат критичната граница од 40 °C, додека летната жега ќе биде прекинувана со ненадејни локални непогоди предизвикани од огромната енергија во атмосферата.
На глобално ниво, ситуацијата станува уште поалармантна бидејќи Светската метеоролошка организација (СМО) предупредува на забрзан развој на новиот феномен „Супер Ел Нињо“ во Пацификот. Овој климатски пресврт веќе го направи мај 2026 година втор најтопол во историјата, а климатолозите отворено стравуваат дека враќањето на оваа појава би можело да ги лансира крајот на 2026 година и претстојната 2027 година во нови, досега незабележани температурни рекорди.
Комбинацијата од регионалните метеоролошки прогнози и глобалните научни податоци укажува на истиот заклучок, дека екстремните горештини стануваат сè почести, поинтензивни и подолготрајни.
Балканот, како и поголемиот дел од Европа, се наоѓа во период во кој климатските екстреми стануваат нова реалност, додека долгорочниот тренд на загревање на планетата продолжува да се забрзува.
Фото: принскрин/јутјуб