„Во последните две децении, лекувањето на карциномот на желудник доживеа значителен напредок. Денес, благодарение на развојот на хируршките техники, системската терапија и персонализираниот пристап, сè поголем број пациенти имаат можност за подолго преживување и подобар квалитет на живот“.

Изборот на најсоодветниот начин на лекување зависи од стадиумот на болеста, локализацијата на туморот, хистолошките и молекуларните карактеристики, како и од општата здравствена состојба на пациентот. Современиот пристап подразбира индивидуализирано лекување, планирано од мултидисциплинарен тим, со цел постигнување на најдобар можен терапевтски исход.

Кај пациентите кај кои болеста е ограничена на желудникот и не постојат оддалечени метастази, целта е целосно отстранување на туморот со куративна намера. Од друга страна, кај локално напреднатата или метастатската болест, третманот најчесто вклучува комбинација од системска терапија, хируршко лекување кај внимателно избрани пациенти и палијативни постапки, насочени кон продолжување на преживувањето и подобрување на квалитетот на животот.
Современото лекување не се заснова на примена на една терапевтска метода, туку на внимателна комбинација од хируршко лекување, системска терапија, а кај одредени пациенти и таргетирана или имунотерапија. Изборот на терапевтскиот пристап се темели на резултатите од дијагностичките испитувања, патохистолошката анализа и проценката на распространетоста на болеста.

Хируршко лекување

Хируршкото лекување претставува основа на куративниот третман кај пациентите со локализиран карцином на желудник. Целта на операцијата е целосно отстранување на туморот со негативни хируршки рабови (R0 ресекција), заедно со соодветна лимфаденектомија, со што се овозможува најдобра локална контрола на болеста и прецизно патохистолошко одредување на нејзината распространетост.


Покрај отстранувањето на примарниот тумор, составен дел од операцијата е и лимфаденектомијата. Таа овозможува отстранување на регионалните лимфни јазли, подобро одредување на стадиумот на болеста и има значајно влијание врз долгорочните онколошки резултати. Денес, D2 лимфаденектомијата се смета за стандард кај повеќето пациенти кои се кандидати за куративна хирургија, кога интервенцијата се изведува во искусни центри.

Во последните години, сè поширока примена имаат минимално инвазивните хируршки техники, како лапароскопската и роботски асистираната хирургија. Кај внимателно селектирани пациенти тие можат да обезбедат слични онколошки резултати како класичната операција, со помала постоперативна болка, побрзо закрепнување и пократок болнички престој.

Целта на современата хирургија не е само успешно отстранување на туморот, туку и зачувување на што е можно подобар квалитет на живот, преку примена на онколошки принципи и внимателно планирање на реконструкцијата на дигестивниот тракт.

Системска терапија

Хируршкото лекување претставува основа на куративниот третман кај локализираниот карцином на желудник. Сепак, кај голем број пациенти само операцијата не е доволна за целосно елиминирање на болеста. Поради можноста за присуство на микроскопски туморски клетки кои не можат да се откријат со дијагностичките методи, во современото лекување значајно место има системската терапија.

Системската терапија претставува лекување кое делува врз туморските клетки низ целиот организам. Таа може да се примени пред операцијата (неоадјувантна терапија), по операцијата (адјувантна терапија) или како главен начин на лекување кај локално напредната и метастатската болест. Изборот на терапевтскиот пристап зависи од стадиумот на болеста, патохистолошките карактеристики на туморот и општата состојба на пациентот.

Хемотерапија

Хемотерапијата претставува еден од најважните облици на системска терапија кај карциномот на желудник. Таа има за цел да ги уништи туморските клетки, да го намали ризикот од повторна појава на болеста и да го продолжи преживувањето.
Кај локално напреднат карцином, денес најчесто се применува периоперативна хемотерапија, која вклучува лекување и пред и по хируршката интервенција. Примената на хемотерапија пред операцијата може да доведе до намалување на големината на туморот, што ја олеснува хируршката ресекција и ја зголемува веројатноста за целосно отстранување на болеста.

По операцијата, кај одредени пациенти се продолжува со дополнителна хемотерапија со цел уништување на евентуално преостанатите микроскопски туморски клетки и намалување на ризикот од рецидив.

Кај пациенти со метастатска болест, хемотерапијата најчесто има палијативна цел. Иако не доведува до излекување, може значително да го забави напредувањето на болеста, да ги ублажи симптомите и да го подобри квалитетот на животот.

Таргетирана терапија

Во последните години, развојот на молекуларната онкологија овозможи примена на таргетирана терапија кај внимателно избрани пациенти. За разлика од класичната хемотерапија, овие лекови дејствуваат врз специфични молекуларни промени во туморските клетки.

Кај пациентите со HER2-позитивен карцином на желудник, додавањето на таргетирана терапија кон стандардната хемотерапија може да доведе до подобар терапевтски одговор и подолго преживување. Затоа, одредувањето на HER2 статусот претставува важен дел од современата патохистолошка проценка кај пациентите со напредната болест.

Имунотерапија

Имунотерапијата претставува една од најзначајните новини во современото лекување на карциномот на желудник. За разлика од хемотерапијата, која директно ги уништува туморските клетки, имунотерапијата го активира сопствениот имунолошки систем на пациентот за да ги препознае и уништи малигните клетки.

Овој вид терапија не е соодветен за сите пациенти. Одлуката за нејзина примена се заснова на резултатите од специфични биомаркери, како што се експресијата на PD-L1 и микросателитната нестабилност (MSI), кои се определуваат со анализа на туморското ткиво.