Снимка стара речиси осум децении повторно стана хит на социјалните мрежи, а причината не е никаков историски настан ниту позната личност. Главната улога ја има кујната. Архивската снимка од 1949 година прикажува простор кој е толку добро осмислен што многумина денес се прашуваат како е возможно пред повеќе од 75 години некој да осмисли кујна која е пофункционална од современите.
Станува збор за концепт познат како „кујна-чудо“, футуристички проект кој го претставиле „Вирпул“ и „Џенерал моторс“ во рамките на тогашните изложби посветени на домот на иднината.
Снимката повторно привлече внимание токму затоа што прикажува поинаков начин на размислување за кујната. Наместо просторот да се набљудува како низа од шкафчиња и апарати за домаќинство, авторите го замислиле како единствен систем во кој секој предмет и секое движење имаат своја цел.
Не била замислена само како убава кујна
Денес ваквиот простор на многумина би можел да им изгледа како луксузна високотехнолошка кујна, но идејата била многу попрактична. Дизајнерите не се обидувале да импресионираат со изгледот, туку да ги решат секојдневните проблеми со кои се среќаваат луѓето при подготовката на храната.
Акцентот е ставен на хигиената, ефикасноста и ергономијата. Секој елемент имал одредена функција, а распоредот бил осмислен така што тој што готви да не мора непотребно да чекори низ просторијата.
Мијалникот, штицата за сечење и плочата за готвење се наоѓале во логичен редослед, па процесот можел да изгледа како однапред испланирана производствена линија. Намирниците се мијат, се подготвуваат и потоа термички се обработуваат без непотребно пренесување од еден крај на кујната на друг.
Токму тој детал е една од причините поради кои снимката денес предизвикува толку реакции. Ова што е замислено пред повеќе од 75 години е многу блиску до начинот на кој и денес се проектираат професионалните кујни, во кои секој чекор е организиран со цел да се намали непотребното движење.
Дури и отпадот имал свое место
Авторите размислувале и за деталите кои денес често се решаваат со импровизација. Остатоците од храна не се оставале на работната површина, ниту морале да завршуваат во класична канта за ѓубре. За нив биле предвидени посебно дизајнирани вградени фиоки, односно садови интегрирани во самиот кујнски простор. Ваквото решение овозможувало отпадот да се отстранува речиси без прекинување на работата, што дополнително придонесувало за уредноста и хигиената.
Уште еден детал привлекува внимание. Ножевите имале предвидено место во ѕидот, така што секогаш биле при рака. На тој начин не морале да се отвораат шкафчињата и да се бара соодветната алатка, а истовремено се правел обид да се намали нередот и непотребното ракување со приборот.
Топла вода била достапна без чекање
Еден од технолошки најинтересните елементи била можноста за постојана достапност на топла вода. Идејата била едноставна, но за своето време многу напредна: корисникот не морал секојпат да чека водата да се загрее кога сакал да започне со готвење. Ваквото решение требало дополнително да ја забрза подготовката на храната и да го намали времето потребно за секојдневните кујнски работи.
Кујната имала и разладни шкафчиња, односно посебни простори за чување одредени намирници. Притоа се водело сметка за тоа дека не е добро секоја храна да се чува во фрижидер. На пример, компирот и некои видови зеленчук подобро е да се чуваат во соодветни услови надвор од фрижидерот.
Тоа покажува колку внимание му се посветувало на самиот процес на подготовка и чување на храната, а не само на изгледот на просторот.
Зошто исчезнале ваквите идеи?
Токму тоа прашање е повторно отворено откако архивската снимка се прошири на социјалните мрежи. Ако пред 75 години било можно да се замисли кујната како интегриран систем, зошто повеќето денешни кујни не се развиваат во иста насока?
Еден од можните одговори е поврзан со промената на начинот на производство и продажба на производите за домаќинство. Наместо потполно интегрирани системи, индустријата во голем дел се насочила кон модуларни решенија.
Денешниот корисник најчесто купува посебни шкафчиња, фрижидер, рерна, машина за миење садови, блендер, сечкалка, канта за отпад и други додатоци. Секој производ има сопствена функција и посебно се продава.
Ваквиот модел од деловна перспектива е разбирлив. На производителот му е поедноставно да понуди низа посебни производи отколку еден сеопфатен систем кој на корисникот би му решил поголем дел од потребите одеднаш.
Современите кујни технички се далеку понапредни. Денешните апарати нудат можности за кои луѓето во средината на минатиот век можеле само да сонуваат. Меѓутоа, технолошката напредност на одредени апарати не значи и подобра организација на целиот простор.
Кога елементите се разделени, корисникот треба да направи повеќе чекори меѓу работните површини, повеќе пати да се наведнува, повеќе пати да ги пренесува намирниците и повеќе да чисти.
Фото: принтскрин/