Никола Тесла без сомнение е најпознатиот член на своето семејство, но е далеку од тоа дека бил единствениот што оставил значајна трага. Меѓу неговите блиски роднини се наоѓал човек чиј живот ги споил работите кои на прв поглед се чини дека е тешко да се поврзат: правото, теологијата, науката и монаштвото.
Се викал Петар Трбојевиќ, подоцна познат како архимандрит Петроније. Бил син на најстарата сестра на Тесла, Ангелина, а според наводите што можат да се најдат во историските записи, стекнал два докторати, поради што се споменува и како првиот Србин кој успеал во тоа.
Семејството на Тесла имало многу повеќе од еден гениј
Никола Тесла е роден како едно од петте деца на православниот свештеник Милутин Тесла и Георгина Ѓука Мандиќ. Имал брат Дане, кој починал млад, како и три сестри: Ангелина, Милка и Марица.
Најстарата сестра Ангелина се омажила за свештеникот Никола Трбојевиќ. Имале пет деца, меѓу кои бил и Петар.
Растењето во свештеничко семејство очигледно влијаело врз неговиот животен пат, но Петар не сакал да се ограничи само на теологијата.
Се школувал во Госпиќ и Нови Сад, а потоа завршил богословија во Черновци. Образованието го продолжил во Пешта, каде што студирал правни науки, а истовремено го интересирала и филозофијата.
Во 1900 година стекнал докторат по право, а шест години подоцна и докторат по богословија. Токму поради тоа, во одредени извори се наведува како првиот Србин со два докторати.
Од доктор на науки до монах
Иако пред него стоела сосема поинаква кариера, Петар на крајот одлучил да му го посвети животот на Бога и црквата.
Се замонашил во 1907 година во манастирот Бездин во Банат и го добил монашкото име Петроније. Во текот на следните години престојувал во повеќе манастири, но неговото име останало најцврсто поврзано со Шишатовац на Фрушка Гора.
За игумен на Шишатовац бил поставен во 1919 година, а две години подоцна станал архимандрит.
Петроније не бил само монах и старешина на манастир. Бил образован човек, писател, беседник и реформатор кој се обидувал да ја унапреди положбата на црквата и свештенството во време на големи општествени промени.
Посебно се ангaжирал за обнова на манастирскиот имот и зачувување на библиотеката, а се занимавал и со аграрни прашања кои по Првата светска војна биле исклучително значајни за свештенството и населението во Војводина.
Зад себе оставил и голем број текстови. Меѓу неговите попознати дела се „Проповеди“, „Богословски зрнца“ и трудот посветен на црковните реформи.
Неговата работа не била ограничена само на книгите и црковните прашања. Во Шишатовац организирал сместување и храна за воените сирачиња и сиромашните ученици по теологија.
Тесла во Њујорк, Петроније на Фрушка Гора
Особено интересен дел од неговата биографија е односот со славниот вујко.
Никола Тесла живеел илјадници километри подалеку, во Америка, додека неговиот внук го поминувал животот главно во манастири. И покрај тоа, тие одржувале контакт преку писма.
Петроније во едно од нив му се обраќал на Тесла со зборовите „Многу почитуван вујко“, а од нивната преписка се гледа дека со голема почит го следел она што неговиот вујко го работи во Америка.
Му испратил и една од своите книги, како и фотографија, а го поканил Тесла да го посети Шишатовац доколку повторно доаѓа во Европа. Но, до таа средба никогаш не дошло.
Писмата што сведочеле за нивниот однос долго време се чувале во библиотеката на манастирот Шишатовац. Поголемиот дел од таа преписка не ја преживеал Втората светска војна бидејќи изгорел заедно со преостанатата архива што се чувала во манастирот.
Животот го завршил млад
Петроније едно време престојувал и во манастирот Врдник, но се вратил во Шишатовац и останал негов игумен до крајот на животот.
Починал на 24 мај 1933 година и бил погребан на манастирските гробишта над Шишатовац, до старата капела. Никола Тесла го надживеал својот внук речиси десет години - тој починал во Њујорк во 1943 година.
За разлика од својот вујко, чие име стана познато низ целиот свет, Петроније Трбојевиќ со текот на времето речиси падна во заборав надвор од црковните и историските кругови.
Неговиот гроб е обновен и денес може да се посети во Шишатовац. Останал како потсетник на необичната животна приказна на човекот кој на почетокот на 20 век успеал да ги спои високото образование, научната работа, хуманитарниот ангажман и монашкиот живот.
Извор:
Nova.rs
Фото:
Instagram