Минималните плати значително се разликуваат низ Европа. „Јуроњуз бизнис“ ги разгледува во евра и во однос на куповната моќ на почетокот на 2026 година.
Околу 12,8 милиони работници во 22 земји на ЕУ заработуваат минимална плата или помалку, според процена на „Јуроњуз“ базирана на податоците на „Евростат“.
Околу една третина од работниците со минимална плата не забележаа зголемување во јануари 2026 споредено со јули 2025. Во четири земји минималната плата воопшто не пораснала во текот на изминатата година.
Кои европски земји имаат највисоки минимални плати во јануари 2026 година? Колку вредат овие плати во однос на куповната моќ? И како се менуваат ранговите кога се споредуваат номиналните износи во евра со куповната моќ?
Меѓу земјите членки на ЕУ, месечната минимална бруто-плата варира од 620 евра во Бугарија до 2.704 евра во Луксембург. Кога се вклучуваат и земјите кандидати, Украина е исклучок со 173 евра, а Молдавија следи со 319 евра.
Пет земји имаат минимални плати над 2.000 евра. Покрај Луксембург, тоа се Ирска (2.391 евра), Германија (2.343 евра), Холандија (2.295 евра) и Белгија (2.112 евра).
Под оваа група, Франција има 1.823 евра, додека Шпанија е на 1.381 евро, што покажува колку се разликува нивото и покрај тоа што се соседни земји.
„Евростат“ ги дели минималните плати во три категории: над 1.500 евра, меѓу 1.000 и 1.500 евра, и под 1.000 евра.
Шпанија, Словенија, Литванија, Полска, Кипар, Португалија, Хрватска и Грција се во средната група, каде што разликите се релативно мали.
Под 1.000 евра плата во половина европски земји
Меѓу 29 земји, 22 членки на ЕУ и седум членки кандидати минималната плата е под 1.000 евра во 15 земји. Сите земји кандидати на ЕУ се во оваа најниска група. Вклучени се и неколку источноевропски земји.
На пример, минималната плата изнесува 924 евра во Чешка, 838 евра во Унгарија, 795 евра во Романија, 654 евра во Турција и 517 евра во Албанија. Три кандидати имаат повисоки минимални плати од Бугарија.
Фото: Euronews
Мапата покажува јасна географска поделба на номиналните минимални плати, особено помеѓу западните и источните земји.
Куповната моќ ја намалува разликата
При споредување на минималните плати, стандардите за куповна моќ (PPS) се важни затоа што трошоците за живот значително се разликуваат. По приспособувањето на куповната моќ, разликите помеѓу земјите стануваат многу помали отколку во номинални износи.
Стандардите за куповна моќ нудат пофер споредба преку користење вештачка валута која ја покажува реалната моќ на купување во секоја земја.
Со тоа, во 22 земји на ЕУ минималната плата се движи од 886 евра во Естонија до 2.157 евра во Германија според стандардите за куповна моќ.
Иако ранговите се менуваат малку, деветте најдобри земји остануваат исти и во евра и во куповна моќ.
Покрај Албанија, земјите кандидати на ЕУ имаат поголема куповна моќ од некои членки на ЕУ.
Меѓу 27 земји каде што се достапни и податоците во евра и куповна моќ, најголем добитник е Романија, чиј ранг се зголеми од 20. на 12. место. Видлив е напредок и во Македонија, од 26. место во евра на 20. место според куповната моќ. Србија се искачи од 22. на 17. место, а Турција се искачи за три позиции.
Наспроти тоа, Чешка и Естонија се најголемите губитници, секоја падна за осум места. Чешка од 16. место на 24., а Естонија од 18. на 26. место. Во Италија, Австрија и три нордиски земји (Шведска, Данска и Финска) нема законска минимална плата.
Колку изнесува минималната плата во Македонија?
Во Македонија, според податоците за 2026, минималната плата изнесува 397 евра месечно, што ја става земјата на 26. место според номиналната вредност во евра меѓу 27 земји за кои има податоци. Меѓутоа, по приспособувањето на куповната моќ, Македонија напредува на 20. место, што покажува дека реалната моќ на купување на минималната плата е повисока отколку што сугерира номиналната вредност. Ова значи дека иако минималната плата е ниска во апсолутни бројки, таа има поголема вредност во секојдневниот живот во земјата.
Фото: Euronews
Земји каде што минималните плати немаат промена
Во ЕУ, минималната плата остана иста во Белгија, Естонија, Грција, Шпанија, Луксембург и Словенија од јули 2025 до јануари 2026.
Бугарија, Унгарија, Литванија и Словачка забележаа најголеми зголемувања, секоја повеќе од 11 отсто во истиот период.
Во Романија минималната плата во национална валута остана иста, но благо опадна во евра.
Експертите од Европскиот институт за синдикати наведуваат дека поголемата продуктивност е основа за одржливо поголеми плати. Економиите со посилна индустриска или финансиска активност обично се попродуктивни.
Исто така, високотехнолошките индустрии покажуваат поголема продуктивност, а поголемата преговарачка моќ на работниците е уште еден клучен фактор.
Извор:
Euronews.com
Фото: Freepik