Со доаѓањето на потоплото време, исправниот клима-уред станува неопходен за удобноста и безбедноста во возењето. Објаснуваме како работи системот и зошто редовното одржување е клучно за неговата ефикасност, долговечност и вашето здравје.
Со првите зраци на посилното сонце и порастот на температурите сè почесто се користи клима-уредот во автомобилите. Премногу често го земаме здраво за готово, сè до оној момент кога среде сообраќаен метеж наместо спасоносниот ладен воздух од вентилацијата, ќе нè заплисне млак млаз. Редовното одржување, идеално пред почетокот на летната сезона, не е само прашање на удобност, туку и превенција од скапи дефекти, како и зачувување на здравјето на сите патници во возилото.
Како работи срцето на системот за ладење?
За да ја разбереме важноста на одржувањето, корисно е да знаеме како воопшто функционира климатизацискиот систем. Станува збор за затворен круг низ кој постојано циркулира разладно средство, а целиот процес можеме да го опишеме во неколку чекори. Сè започнува со компресорот, кој многумина го нарекуваат срце на системот. Тој го притиска разладното средство, кое во тој момент е во гасовита состојба, зголемувајќи му ги притисокот и температурата. Тој жежок гас потоа патува до кондензаторот, сместен пред ладилникот на моторот, каде што со помош на струењето на воздухот се лади и преминува во течна состојба, притоа ослободувајќи топлина.
Оладената течност под висок притисок потоа стигнува до експанзиониот вентил. Неговата задача е нагло да го намали притисокот, што предизвикува драстичен пад на температурата на разладното средство. Ладната течност на крајот влегува во испарувачот, компонента сместена внатре во инструмент-таблата. Овде се случува следното – течноста испарува, при што ја апсорбира топлината од воздухот во кабината. Вентилаторот потоа го дува тој оладен воздух низ отворите во внатрешноста на возилото. Циклусот се затвора со враќање на гасот во компресорот, а во системот се наоѓа и сушач или акумулатор чија улога е да ги филтрира нечистотиите и да ја впива евентуалната влага.
Знаци дека е време за сервис
Системот кој не работи оптимално често испраќа јасни сигнали. Ако забележите дека ладењето трае подолго од вообичаено или воздухот не е доволно ладен, најчеста причина е недостиг на разладно средство. Важно е да се знае дека разладното средство не се „троши“ – неговиот недостиг речиси секогаш укажува на протекување во системот. Игнорирањето на овој проблем не само што ја намалува ефикасноста, туку и дополнително го оптоварува компресорот, што може да доведе до сериозен и скап дефект.
Друг чест симптом е непријатниот мирис кој се јавува при вклучување на климата. Тој е последица на таложење бактерии, мувла и габички на влажниот испарувач и во вентилациските канали. Овие микроорганизми можат да предизвикаат алергиски реакции и проблеми со дишните патишта. Исто така, обрнете внимание на невообичаени звуци, како зуење или стругање, кои можат да упатуваат на дефект на компресорот или дотраен ремен. Послабиот проток на воздух, дури и кога вентилаторот е пуштен на најсилно, обично е знак за затнат филтер на кабината.
Редовниот сервис е инвестиција, а не трошок
Со редовно сервисирање, кое се препорачува да се направи барем еднаш годишно или на секои 15.000 километри, обезбедувате неколку клучни предности. Пред сè, ги одржувате оптималните перформанси на ладењето. Системот со доволна количина разладно средство и чисти компоненти работи со помалку напор, што директно влијае врз намалувањето на потрошувачката на гориво. Имено, компресорот црпи сила од моторот, а ако мора да работи под поголемо оптоварување, потрошувачката на гориво расте.
Превенцијата е секогаш поевтина од поправката. Во текот на сервисот, експерт може навреме да забележи помали протекувања или оштетувања и да ги санира пред да предизвикаат дефект на виталните делови. Но, најважната причина е грижата за здравјето. Воздухот во кабината може да биде значително позагаден од надворешниот. Нечистиот филтер на кабината и неисчистениот систем стануваат легло на микроорганизми. Новата насока ВДИ 6032 (VDI 6032), која ја разви Здружението на германски инженери, ја нагласува важноста на хигиенските барања за вентилација во возилата, истакнувајќи дека редовната замена на филтерот и чистењето на испарувачот се клучни за здрав и чист воздух.
Стручниот сервис обично вклучува дијагностика, извлекување на стариот гас и масло, вакуумирање на системот заради отстранување на влагата, проверка на непропустливоста, како и полнење со точна количина на ново разладно средство и масло според спецификациите на производителот. Неизоставен дел е и дезинфекцијата на вентилациските канали и замената на филтерот на кабината, кој е прва линија на одбрана од прашина, полен и други загадувачи.
Фото: freepik