Болести што можат да се спречат со вакцинација, како што се полио, жолта треска, ебола, мали сипаници, колера и чикунгуња... продолжуваат да ги попречуваат меѓународните патувања во 2026 година, соопштија од Американскиот центар за контрола и превенција на болести (ЦДЦ). Во февруари 2026 година ЦДЦ објави совети за здравјето за време на патувањата и дигитални мапи кои укажуваат на епидемии на болести во повеќе земји.

Болестите при патување се спречуваат со вакцини и добра информираност

Светската здравствена организација (СЗО) и британската Агенција за здравствена безбедност (УКХСА) нагласуваат дека е важно да се проверат дестинациите пред патувањето и да се биде во тек со најновите епидемии и настани. УКХСА објави анализа на болести кои се доведуваат во врска со патувањата во Велика Британија за 2025 година. Исто така, СЗО и Панамериканската здравствена организација (PAHO) објавуваат неделни епидемиолошки ажурирања за болести кои ги пренесуваат комарци.

Од почетокот на 2026 година Американската агенција за храна и лекови (ФДА) одобри вакцини против болести кои се доведуваат во врска со патувањето, како што се:

Чагасова болест: Истражувачи од Универзитетот во Тексас и Одделението за здравствени услуги на државата Тексас велат дека сега е време чагасовата болест да се признае како ендемска во САД. Од 2025 година не се достапни вакцини за спречување на чагасовата болест.

Чикунгуња: чикунгуња е вирусна болест која ја пренесуваат комарци заразени со вирусот чикунгуња. Епидемиите првенствено се јавуваат во Африка, Азија, Бразил и Индискиот Потконтинент. ФДА во 2023 година ја одобри превентивната вакцина CHIKV, а во 2025 година друга вакцина, IMKUNYA 2025.

Колера: СЗО забележа седум пандемии на колера во текот на последните два века, а се очекува дека моменталната, седма епидемија на колера, која започна во 1961 година, ќе продолжи во 45 земји. Достапни се орални вакцини против колера (OCV) кои ги преквалификува СЗО, како што е DUKORAL. VaxChora стана достапна во САД кон крајот на 2023 година.

Денга: вирусот денга се пренесува на луѓето по каснување од заразени комарци. Постојат четири серотипа на денга и кој било од нив може да го зарази човекот.

Ебола: болеста предизвикана од вирусот ебола е ретка, но често смртоносна болест кај луѓето. Вакцината Ervebo е одобрена од американската ФДА во 2020 година.

Хепатит: хепатитот е воспаление на црниот дроб. Петте главни соеви на вирусот на хепатит ги вклучуваат хепатит А и хепатит Б.

Грип: различни вируси на грип континуирано се шират низ светот. Неколку вакцини против грип кои ги одобри ФДА се достапни од 2025 година.

Јапонски енцефалитис (ЈЕ): тежок вирус кој се шири меѓу луѓето преку каснување од заразени комарци. Вакцини против ЈЕ кои ги одобри ФДА се достапни во САД.

Ласа треска: акутна вирусна инфекција која настанува и се шири преку контакт со типичен африкански глодач. Од 2023 година американската ФДА нема одобрено вакцина против ласа треска.

Лајмска болест: болест која ја пренесуваат крлежи, честа е во Европа и во САД, а се пренесува на луѓето преку каснување од заразени крлежи. Ниту една вакцина не е одобрена во 2025 година.

Маларија: опасна болест предизвикана од паразити кои се пренесуваат на луѓето преку каснување од заразени женки на комарци. Може да се спречи со вакцините против маларија Mosquirix и R21/Matrix-M, кои се достапни во Африка, а не во САД.

Марбург: марбург вирусната болест (MVD) е тешка болест која ја предизвикува вирусот марбург. Неодамнешните епидемии во Африка предизвикаа MVD.

Мали сипаници: многу заразна, тешка вирусна болест. Достапни се вакцините (MMR-II и Priorix), но болеста претставува ризик за меѓународните патници кои посетуваат земји како Индија.

Менингококус: вакцините можат да помогнат во спречување на менингококната болест, што е секоја болест предизвикана од бактеријата Neisseria meningitidis.

МЕРС: вакцините против блискоисточниот респираторен синдром не се одобрени во 2025 година, но неколку кандидати за вакцини се тестираат во клинички испитувања.

Мпокс: мпокс е предизвикан од вирусот мпокс, а епидемиите започнаа во мај 2022 и продолжуваат во 2023 година. Овластените вакцини, како што е JYNNEOS, беа достапни во разни земји во 2023 година.

Оров вирус или оропуш: позната болест која се појавува во делови на Јужна Америка, Централна Америка и Карибите. Од јули 2025 година најавено е комерцијално тестирање. PCR тестирањето може да го идентификува РНК-вирусот во раните фази на инфекцијата, помагајќи во дијагнозата. Серолошкото тестирање, кое ги идентификува антителата што ги произведува имунолошкиот систем како одговор на вирусот, може да помогне во дијагностицирање на вирусот во подоцнежните фази на инфекцијата.

Полиомиелитис: заразна болест која ја предизвикува полиовирусот. Не постои лек за полио, но вакцините можат да го спречат. Канада, Израел, Германија, Велика Британија, Њујорк, Шпанија и разни африкански и европски земји го открија вирусот на беснило во отпадните води. Беснилото е вирусна болест која може да се спречи со вакцина во повеќе од 150 земји и територии. Присутно е на сите континенти освен на Антарктикот, со над 95 отсто човечки смртни случаи во азискиот и африканскиот регион. Се шири на луѓе и животни преку каснувања или гребеници, обично преку плунката. Кучињата се одговорни за до 99 проценти од преносот на беснило на луѓето.

Треска на Рифтската Долина: епидемија во Африка која може да биде фатална за луѓето. Од 2023 година нема достапни вакцини за човечка употреба. Меѓутоа, кандидатот за вакцина против ThVF беше добро поднослив и имуноген кога беше применет како една доза кај оваа популација во фаза 1 од студијата на University of Oxford.

Ротавирус: СЗО преквалификува четири соја на ротавирус.

Крлежен енцефалитис: Вирусот на крлежниот енцефалитис припаѓа на семејството Flaviviridae. Моментално се достапни четири вакцини одобрени од FDA.

Тифус: тифусната треска е инфекција опасна за живот која ја предизвикува Salmonella Typhi. Обично се шири преку контаминирана храна или вода. Една вакцина одобрена од ФДА долги години се користи за спречување тифус.

Туберкулоза (ТБ): Потенцијално тешка заразна болест која првенствено ги погодува белите дробови. Вакцината Bacillus Calmette-Guérin (BCG) помага во спречувањето на оваа болест.

Западнонилска треска: Феникс, Аризона, стана жариште на вирусот во САД во 2023 година. Меѓутоа, американската ФДА не одобри вакцина за превенција.

Жолта треска: жолтата треска е акутна вирусна хеморагична болест која ја пренесуваат заразени комарци. Мал дел од пациентите што ќе се заразат со вирусот развиваат тешки симптоми, а приближно половина умираат во рок од 7 до 10 дена. Вакцините против жолта треска (YF-Vax и Stamaril) се достапни низ светот.