Средината на ноември носи денови во кои сонцето заоѓа по 16 часот.

Наутро се будиме во полумрак, а попладне веќе изгледа како да е вечер. За разлика од јуни, кога има повеќе од 15 часа дневна светлина, во ноември денот трае едвај 9 часа. Телото ја чувствува оваа промена, па почесто се јавуваат замор, безволност и недостиг на концентрација.

Оваа состојба во секојдневниот говор се нарекува есенски замор. Не станува збор за медицинска дијагноза, туку за пад на енергијата и расположението што дел од луѓето го чувствуваат со скратувањето на деновите. Може да се појават и раздразливост, промени во спиењето, зголемена желба за благо и помала мотивација за физичка активност и дружење.

Светлината го регулира нашиот биолошки часовник

Во телото работи циркадијалниот ритам, циклус од приближно 24 часа кој управува со спиењето и будноста. Дневната светлина е еден од неговите најважни сигнали. Кога наутро очите примаат доволно светлина, организмот добива порака дека денот започнал. Во есенските и зимските месеци, кога утрата се потемни, овој процес може да се наруши. Дополнително, поместувањето на часовникот кон крајот на октомври кај некои луѓе предизвикува тешкотии во приспособувањето на новиот распоред.

Ноември носи и почести магливи денови, помалку време поминато надвор и повеќе престој во затворени простории. Со вклучувањето на греењето и пореткото проветрување, во просториите може да се зголеми изложеноста на прашина и други надразнувачи.

Кај луѓето со алергии тоа може да предизвика затнат нос и полош сон, а одредени антихистаминици дополнително предизвикуваат поспаност.

Дали ни недостига витамин Д?

Во ноември сонцето е послабо, а поголемиот дел од телото е покриен со облека. Поради тоа, кај некои луѓе нивото на витамин Д во текот на есента и зимата опаѓа.

Сепак, заморот сам по себе не е доказ за недостиг на овој витамин. При сомнеж за дефицит, најдобро е да се направи крвна анализа и да се побара совет од лекар, наместо самостојно да се земаат суплементи.

Со ноември се менува и целиот распоред. Училиштето е во полн ритам, на работа почнува завршницата на годината, а викендите се селат од планинарските патеки во трговските центри. Сите овие промени заедно значат помалку движење, помалку светлина и помалку ред, на што телото може да одговори со пад на енергијата.

Едноставна навика што може многу да помогне е што побрзо по будењето да се излезе надвор, макар и на 10 минути. Кафе на балкон, пешачење до автобуската станица наместо возење или кратка прошетка пред работа се сосема доволни. Дури и кога е облачно очите на отворено примаат значително повеќе светлина отколку покрај столна ламба.

Помага и станувањето во исто време секој ден, вклучувајќи ја и саботата. Појадокот, неколку минути истегнување и избегнувањето на мобилниот телефон во првиот половина час му даваат на утрото структура што не зависи од временските услови.

Движење и вечерна рутина

Редовната физичка активност ги поддржува сонот и расположението, а за тоа не е потребен напорен тренинг. Брзото одење, возењето велосипед, јогата или вежбите дома се еднакво корисни. Најголема корист носи движењето на отворено во текот на денот, бидејќи истовремено се добиваат и светлина и физичка активност.

Важна е и вечерната рутина. Легнувањето во приближно исто време, придушеното осветлување еден час пред спиење и избегнувањето кафе во доцните попладневни часови му помагаат на телото да го препознае крајот на денот. Читањето, пишувањето дневник или шолја чај без кофеин можат да станат знак дека организмот се подготвува за одмор.

Кога заморот престанува да биде само сезонски?

Есенскиот замор и сезонското афективно нарушување делат дел од симптомите, од замор и слаба концентрација до промени во спиењето и зголемена желба за јаглехидрати. Разликата е во интензитетот, времетраењето и влијанието врз секојдневието. Сезонското афективно нарушување е облик на депресија што се повторува во исто време од годината, а зимскиот облик обично почнува кон крајот на есента и попушта напролет.

Не двоумете се да побарате стручна помош кога симптомите се поизразени, траат подолго од две недели или го попречуваат работењето и односите со блиските.

Извор: n1info.hr
Фото: Magnific