Некогаш подземните бункери главно се поврзуваа со Студената војна, стравот од нуклеарен напад и луѓето опседнати со подготовки за крајот на светот. Денес сликата се менува. Компаниите што градат приватни засолништа тврдат дека сѐ почесто им се обраќаат богати клиенти кои сакаат резервен план во случај работите да тргнат наопаку.

Војни, политички немири, големи сајбер-напади, нова пандемија, природни катастрофи, па дури и забрзаниот развој на вештачката интелигенција се на листата со сценарија поради кои богатите луѓе размислуваат за живот неколку метри под земја.

Кори Хабард, сосопственик на американската компанија „ДЕФКОН Андерграунд“, на потенцијалните купувачи често им поставува едноставно прашање: Дали мислите дека светот за време на вашиот живот станал подобро или полошо место?


Не се плашат само од нуклеарна војна

Профилот на купувачот се промени заедно со видот на опасностите од кои луѓето сакаат да се заштитат.

Наоми Корби од компанијата СЕЈФ, која проектира заштитени објекти за богати клиенти, вели дека луѓето најчесто не доаѓаат поради само еден страв. Во еден разговор можат да наведат три или четири потенцијални закани.

Вештачката интелигенција, според нејзините зборови, сега се споменува многу почесто од порано. Не нужно затоа што купувачите замислуваат сценарио од научнофантастичните филмови во кое машините директно ги напаѓаат луѓето, туку поради можноста ВИ дополнително да ги засили постојните проблеми, од сајбер-напади и надзор до политичка и безбедносна нестабилност.

Пандемијата и војните го променија пазарот

Претставниците на компаниите што продаваат засолништа тврдат дека големата промена започнала за време на ковид-пандемијата, а потоа продолжила со војната во Украина и кризите на Блискиот Исток.


Поради тоа, понудата е огромна. На едниот крај од пазарот се наоѓаат релативно едноставни засолништа што можат да се ископаат во дворот од куќата. На другиот се вистински подземни комплекси со сопствена вода, електрична енергија, филтрација на воздух, медицински простории и резерви на храна.

Под земја базени, фитнес-сали и кина

За најбогатите купувачи, бункерот веќе не мора да изгледа како ладна бетонска просторија со конзерви наредени до ѕидот.

На пример, компанијата „Вивос“ нуди големи објекти наменети за долготраен престој под земја. Нејзините проекти можат да содржат приватни апартмани, кујни, простории за дружење, фитнес-сали, медицински простории, системи за производство на електрична енергија и големи резерви на храна, вода и лекови.

Нивниот комплекс „Еуропа ван“ во Европа е сместен во некогашен воен објект од времето на Студената војна и има повеќе километри подземни тунели. Приватните простори можат да бидат уредени како луксузни резиденции, со фитнес-сали, кина, барови, па дури и базени.


Бизниси вредни десетици милиони долари

Колку е голем овој пазар, тешко е прецизно да се утврди бидејќи не постои единствена јавна статистика. Сепак, компаниите од индустријата зборуваат за значителен раст на бизнисот. Брајан Камден, основач на американската фирма „Харденд Стракчерс“, вели дека неговата компанија моментално работи на проекти чија вкупна вредност е околу 100 милиони долари.

Нивните работи не се ограничени само на приватни милијардери. Според неговите наводи, компанијата работи и на заштитени објекти за државни клиенти во повеќе земји.

Секако, производителите инсистираат на тоа дека бункерот не е резервиран исклучиво за милијардерите. Постојат поедноставни модели и значително поевтини варијанти. Сепак, кога во проектот ќе се вклучат сериозна заштита од експлозии, независно производство на енергија, филтрација на воздух, вода, комуникации и луксузно уредување, цената многу брзо станува достапна само за најбогатите.

И луѓе од светот на вештачката интелигенција споменуваа бункери

Посебно внимание последниве години привлекува фактот што за засолништата не зборуваат само луѓето што се подготвуваат за можни катастрофи и кризни ситуации, туку и компаниите што ги продаваат.


Она што пред неколку децении на многумина би им звучело како екстремна подготовка за апокалипса, денес во одредени кругови се претставува како уште еден начин за управување со ризикот.

Заедничко за многу купувачи можеби не е верувањето дека светот наскоро ќе пропадне. Многу поважно е чувството дека најголемите закани се надвор од нивна контрола. Поединецот не може да запре војна, голем сајбер-напад, пандемија, колапс на инфраструктурата или технолошка револуција. Но, ако има доволно пари, може да изгради место во кое ќе се обиде да се засолни.

Поради тоа, современиот бункер сѐ помалку личи на импровизирано атомско засолниште, а сѐ повеќе на исклучително скапо осигурување.

Можеби никогаш нема да биде употребен. За неговите сопственици, сепак, најважно е да постои ако еден ден сѐ друго престане да функционира.

Извор: Nova.rs
Фото: DEFCON Underground, Joe Snapp Studios