Како е изградена кулата на која Алекс Хонолд се искачи без јаже и зошто подвигот го гледаа 6,2 милиони луѓе?
Обновениот јавен интерес за облакодерот „Тајпеј 101“ во Тајван, поттикнат од неодамнешното исклучително ризично искачување на неговиот врв без заштитна опрема, повторно врати во фокусот една од најзначајните згради од почетокот на 21 век.
Иако причината за новото глобално внимание е спектакуларниот подем на Алекс Хонолд, кој го гледале во живо на „Нетфликс“ повеќе од шест милиони луѓе, вистинската причина зошто оваа зграда е во фокусот е всушност нејзината конструкција. Зад тој видеопренос стои сложен инженерски систем, дизајниран да издржи екстремни ветрови, силни земјотреси и тешки геотехнички услови - предизвици кои во времето на изградбата го поставија овој објект на самиот врв меѓу висококатниците во светот.
Кулата „Тајпеј 101“ има 101 кат, достигнува висина од 508 метри и беше највисоката зграда во светот сè додека не беше изградена Бурџ Халифа. Нејзината архитектонска форма се потпира на симболиката на бамбус и пагода, преку осум повторувачки модули од осум ката кои се стеснуваат и се шират кон врвот.
Овој облик не е само естетски мотивиран, туку е поврзан со аеродинамичкото однесување на зградата под влијание на силни ветрови.
Назабени агли како решение
Според анализата на Советот за високи згради и урбано домување, меѓу клучните проблеми била појавата на вителни струи на ветерот, типични за високи и тенки згради. За време на тестирањето во аеротунел било заклучено дека острите, прави агли што се наоѓаат во повеќето стандардни облакодери создаваат значително поголеми попречни оптоварувања.
Решението било пронајдено во таканаречените „назабени агли“, кои значително ги намалиле страничните осцилации на кулата. Носечката структура на „Тајпеј 101“ се базира на комбинација од армирано-бетонско и челично јадро и систем од „аутригер“ решетки, кои го поврзуваат јадрото со масивни столбови.
Посебна улога играат челичните столбови исполнети со високоцврст бетон, кои постигнале висока цврстина со рационална потрошувачка на материјали. Таквиот систем овозможил контрола на хоризонталните движења при екстремни ветрови, што е исклучително строго ограничување за објект од оваа висина.
Челична топка од 660 тони
Еден од најимпресивните елементи на зградата е челичната топка од 660 тони, сместена на врвот на кулата. Овој систем, видлив за посетителите, е дизајниран да осцилира во спротивна насока од движењето на зградата, што значително ја подобрува удобноста.
Значи, во август 2015 година, овој масивен амортизер се поместил за еден метар од својата централна позиција на врвот на кулата, во обид да го одржи „Тајпеј 101“ исправен кога бил погоден од ветрови со брзина од 160 до 233 км/ч при поминувањето на тајфунот Суделор.
Вистинската вредност скриена во конструктивниот систем
Две децении по неговата изградба, „Тајпеј 101“ останува референтен пример за тоа како архитектурата, градежништвото и технологијата можат да се интегрираат во функционална целина.
Актуелниот јавен интерес може да доаѓа од социјалните медиуми, но вистинската вредност на оваа зграда останува скриена во нејзиниот структурен систем - дизајниран да издржи сили многу поопасни од ризично искачување.
Извор: gradnja.rs
Фото: Instagram screenshot