X
 26.10.2026 Живот

Земја која нема море, но има морнарица, ден на морето и поморски офицери

При споменување на морнарицата обично замислуваме воени бродови и големи пристаништа, но во Боливија глетката е поинаква: морнарите служат меѓу Андите, а нивните пловила ги сечат водите на Титикака, езерото што го делат Боливија и Перу. На приближно 3.812 метри надморска височина, далеку од брановите на Пацификот, морнарицата на една континентална држава ревносно ги извршува своите секојдневни задачи.

На прв поглед звучи како шега, но боливиската морнарица има многу конкретни причини за своето постоење. Земјата располага со големи реки и езеро на кои треба да се надгледува сообраќајот, да се спречуваат матни работи и да му се помага на населението. Покрај тие практични задачи, морнарицата има и симболична улога: ја одржува жива идејата дека Боливија еден ден повторно би можела да има излез на океанот.



Како Боливија остана без море?

Боливија не била отсекогаш отсечена од Пацификот. По стекнувањето на независноста во 1825 година, нејзината територија се протегала до океанот, опфаќајќи дел од пустината Атакама. Пресврт настанал во 1879 година, кога избувнала Пацифичката војна, во која Чиле се судрил со Боливија и Перу.

Војната завршила со чилеанска победа, а Боливија ја изгубила целата своја крајбрежна територија. Примирјето било потпишано во 1884 година, додека со Договорот за мир и пријателство од 1904 година некогашниот боливиски брег формално бил признаен како чилеанска територија. Така земјата останала без сопствените морски пристаништа и без директен територијален излез на Пацификот.



Што прави морнарицата во земја без брег?

Темелите на денешната боливиска морнарица се поставени во јануари 1963 година, со основањето на речната и езерската воена сила. Започнала со четири американски брода и приближно 1.800 војници, претежно преземени од копнената војска. Три години подоцна го добила името Боливиска поморска сила.

Нејзиното подрачје на дејствување го сочинуваат внатрешните води. Освем Титикака, Боливија има големи реки кои му припаѓаат на амазонскиот слив, а морнарите ја надгледуваат пловидбата и се борат против шверцот, вклучувајќи ја и трговијата со дрога.

Нивната работа вклучува и достава на потребни материјали до оддалечените населби и спасување луѓе и животни за време на поплави. На пример, хуманитарната организација „Америкарес“ опишала како бродовите што ги донирала боливиската морнарица служеле како амбуланти во движење на реката Маморе, носејќи лекови и здравствена грижа до оддалечените заедници.

Ден на морето во земја која нема море

Секоја година на 23 март се одбележува Día del Mar, односно Ден на морето. Датумот потсетува на битката кај Топатер во 1879 година и загинувањето на Едуардо Абароа, еден од боливиските национални херои.

Прашањето за излез на море во текот на децениите било предмет на многубројни дипломатски разговори. Боливија го изнесе спорот и пред Меѓународниот суд на правдата во Хаг, барајќи судот да утврди дека Чиле има правна обврска да преговара за нејзиниот суверен пристап до Пацификот.

Судот пресуди дека Чиле не презел таква правна обврска. Сепак, нагласи дека одлуката не ги спречува двете земји да го продолжат дијалогот. Пресудата се однесуваше на обврската за преговарање, а евентуалниот иден договор остана прашање на дипломатијата.



Извор: punkofer
Фото: принтскрин/јутјуб

Издвојуваме

Слични вести од Fakulteti.mk

Живот