Кога почина американскиот професор по психологија Џејмс Бедфорд, на 12 јануари 1967 година, неговото семејство не организира вообичаен погреб. Бедфорд, на кого во 73-тата година од животот му беше дијагностициран неизлечлив рак, одлучи своето тело да му го препушти на тогаш новата и сè уште недокажана постапка позната како крионика. Се надеваше дека медицината и технологијата во далечната иднина толку ќе напредуваат, што лекарите еден ден ќе можат да ја отстранат болеста од која починал, да ги поправат оштетувањата на неговото тело и повторно да го оживеат.
Така Бедфорд стана првата личност во историјата чие тело е замрзнато во контролирани услови со цел можно оживување во иднина. Речиси шест децении подоцна, неговото тело и понатаму се чува на екстремно ниска температура, но главното прашање останува без одговор: дали науката некогаш ќе може да го оствари она на што се надеваше?
Џејмс Бедфорд и почетокот на еден од најнеобичните научни потфати
Криониката е постапка за зачувување на човечкото тело или мозок на многу ниски температури по смртта, со претпоставка дека идната медицина можеби би можела да ги обнови неговите функции. За разлика од постапките чија делотворност е потврдена во медицинската практика, криониката и понатаму се темели на можноста идната технологија да пронајде начин за поправка на оштетувањата настанати за време на болеста, по смртта и за време на самиот процес на зачувување.
Бедфорд се согласи на таа постапка откако се соочи со неизлечлив рак. Неговата одлука беше израз на надеж дека смртта не мора нужно да значи конечен крај ако науката еден ден успее да пронајде начин за обнова на човечкиот организам.
Постапката на која беше подложен кон крајот на 60-тите беше значително попримитивна од методите кои денес се применуваат во криониката. Меѓу нив е и витрификацијата, постапка со која се настојува да се спречи создавањето кристали од мраз во ткивото и да се постигне стаклеста структура на материјалот при многу ниски температури.
Во случајот на Бедфорд, најпрво е спроведено снижување на телесната температура, по што телото е третирано со хемиски раствори наменети за заштита на ткивото. Следуваше ладење со сув мраз, а потоа долготрајно чување во течен азот на температура од приближно минус 196 Целзиусови степени.
Таквите услови овозможуваат долготрајно одржување на ниската температура, но сами по себе не докажуваат дека човечкото тело може да се зачува во состојба од која би можело повторно да се воспостави функционирањето на организмот.
Семејството се трудеше да ја исполни неговата последна желба
Зачувувањето на телото на Бедфорд со текот на годините не помина без проблеми. Неговото семејство мораше да се справи со многу предизвици, преместувања на телото и судски спорови кои го следеа овој необичен потфат.
И покрај тие пречки, неговата сопруга и синот Норман се трудеа да ја почитуваат неговата желба и да овозможат продолжување на зачувувањето на телото. Во 1987 година грижата за Бедфорд ја презеде организацијата „Алкор“, специјализирана за крионичко зачувување.
Телото на Бедфорд и денес се наоѓа во просториите на таа организација во Скотсдејл, во американската сојузна држава Аризона.
Неговиот случај стана еден од најпознатите примери за обид за зачувување на човечко тело за хипотетичко оживување во иднина. Сепак, фактот што телото со децении останало на ниска температура не дава одговор на прашањето во каква состојба се неговите најважни органи, особено мозокот.
Прегледот од 1991 година откри промени на кожата и замрзната крв
Еден од поважните моменти во историјата на зачувувањето на Бедфорд се случи на 25 мај 1991 година. Тогаш неговото тело беше преместено во помодерен сад, а за време на постапката беше спроведен и преглед кој го водеше Мајк Дарвин, истражувач поврзан со областа на криониката.
Прегледот беше направен додека телото остана потопено во течен азот за да се избегне загревање и одмрзнување. За време на визуелниот преглед, беа забележани неколку промени на надворешниот изглед на телото.
Според тогашните резултати, Бедфорд на прв поглед изгледаше помладо од своите вистински години. Меѓутоа, на кожата на градниот кош беа забележани пукнатини, додека на вратот и горниот дел од телото беше забележана променета пигментација. Неговите рожници беа целосно бели поради замрзнувањето.
Во подрачјето околу устата и носот беше уочена и замрзната крв. Тоа се поврзува со тешката состојба на неговите бели дробови и медицинските постапки кои беа спроведени непосредно по смртта.
Посебно внимание привлекоа парчињата мраз пронајдени помеѓу десната рака и стомакот. Според извештајот за прегледот, тие го задржале обликот на коцки. Тој наод беше протолкуван како показател дека телото во текот на претходните 24 години останало изложено на температури под точката на замрзнување.
Најважното прашање остана без одговор: Во каква состојба се мозокот и внатрешните органи?
Иако прегледот од 1991 година даде одредени информации за надворешната состојба на телото на Бедфорд, тој не овозможи сигурна процена за состојбата на неговиот мозок и внатрешните органи.
Прегледот беше ограничен на надворешноста на телото. Не можеше да се утврди дали структурите во мозокот се зачувани доволно добро за еден ден да можат да се обноват нивните функции, ниту пак беше можно да се заклучи во каква состојба се сите внатрешни органи.
Речиси шест децении подоцна никој не е оживеан со крионика
Од смртта на Бедфорд во 1967 година поминаа речиси 60 години, но ниту една личност чие тело било подложено на крионика не е повторно оживеана. Не постои потврден случај во кој човек по долготрајно крионичко зачувување е вратен во живот и ги обновил функциите на својот организам.
Целиот концепт и понатаму се потпира на претпоставката дека идниот напредок на медицината и технологијата би можел да овозможи поправка на оштетувањата кои денешната наука не знае да ги отстрани. Тоа би барало развој на постапки кои би можеле да ги обноват оштетените ткива, да ги решат последиците од болеста и повторно да ги воспостават сложените функции на човечкото тело.
Затоа случајот на Бедфорд треба да се набљудува како историски обид заснован на надеж во иден технолошки напредок, а не како доказ дека враќањето од смртта е возможно.
Речиси шест децении по неговото замрзнување, криониката сè уште нема докажано дека може да врати човек во живот, а прашањето што Бедфорд ѝ го остави на иднината останува отворено.
Фото: принтскрин/јутјуб