Студија објавена на 30 јуни во списанието „Пејн“ покажа дека мелатонинот ја намалува болката. И тоа во мера која е споредлива со ефектот на широко користените лекови против болки, како што се нестероидните антиинфламаторни лекови и ацетаминофенот, познат и како парацетамол.

Студијата анализира податоци од 23 случајно контролирани испитувања спроведени во повеќе земји, вклучително и САД, Русија, Бразил, Египет и Кина. Во истражувањата учествуваа вкупно 2.028 возрасни лица кои имаа состојби како болка во долниот дел од грбот, остеоартритис и фибромијалгија. Или закрепнуваа по операции, како што се вградување вештачки зглобови и хируршки зафати на ‘рбетот. Истражувачите сметаат дека мелатонинот претставува безбеден и пристапен начин луѓето полесно да дојдат до терапија за ублажување на болките.

- Мелатонинот веќе се наоѓа во домовите на многу луѓе, евтин е и знаеме дека е безбеден - вели Кангчао Ву, главен автор на студијата.

Потенцијал за пренамена на лековите

Истражувачите додаваат дека нивните резултати укажуваат на потенцијалот на таканаречената пренамена на лековите, односно можноста постојните лекови да се користат за лекување болести и состојби за кои првично не биле наменети. Многу научници моментално истражуваат слична можност и за лековите ГЛП-1.

- Користиме лек што веќе добро го познаваме и го применуваме на проблем што погодува огромен дел од светската популација - вели професорот Пауло Фереира, директор на Центарот за истражување на мускулно-скелетни заболувања на Универзитетот во Сиднеј.

Ефикасните дози на мелатонин се разликувале во зависност од пациентот и причината за болката. Поради тоа, истражувачите не можеле да препорачаат единствена доза за ублажување на болката.

Како мелатонинот ја ублажува болката?

Студијата покажа дека мелатонинот може да ја ублажи болката преку повеќе различни механизми. Меѓу другото, влијае врз одредени невротрансмитери и рецептори во мозокот. Има антиоксидативни и противвоспалителни својства, како и способност да ги обнови нарушените циркадијални ритми, чие нарушување може да биде поврзано со хроничната болка.

Неговата способност да го подобри квалитетот на сонот, исто така, може да има важна улога.

- Кај многу пациенти болката не постои изолирано, туку е тесно поврзана со лошиот сон. Се чини дека мелатонинот влијае врз двата проблема, поради што може да биде многу корисен за лицата што се борат со хронична болка - вели Ву.

Тој додава дека вклучувањето на мелатонинот како терапија со низок ризик во лекувањето на хроничната болка би било значаен напредок бидејќи би можело да ја намали потребата за лекови кои носат поголем ризик од несакани ефекти.

Болката не е иста кај секого

Сепак, искуството со хроничната болка се разликува од личност до личност. Интензитетот и причината за болката не се секогаш такви што можат да се ублажат со препарати што се издаваат без рецепт, како мелатонинот. Поради тоа, важно е да се разговара со лекар за најдобрата терапија за конкретната состојба. Исто така, пред започнување, прекинување или промена на која било терапија, неопходно е да се консултира здравствен работник.

- Не советуваме мелатонинот да ги замени сите други лекови против болки. Наместо тоа, по консултација со лекар, може да се користи како дополнување на постојното лекување, особено кај луѓето кои покрај болката имаат и проблеми со спиењето - вели Ву.

Безбедноста на мелатонинот

Иако се смета дека мелатонинот носи помал ризик од одделни други лекови против болки, неговата употреба не е целосно без ризик. Студијата претставена во 2025 година на собирот на Американското здружение за срце ја поврза долготрајната употреба на мелатонин со зголемен ризик од срцева инсуфициенција. Истражувањето покажа дека возрасните лица со несоница кои долгорочно користеле мелатонин имале 90 % поголем ризик од развој на срцева слабост во текот на пет години во споредба со соодветната група која не користела мелатонин. Предозирањето со мелатонин исто така претставува проблем кај децата.

Покрај тоа, американската Агенција за храна и лекови (ФДА) го класифицира мелатонинот како додаток во исхраната, а не како лек. Затоа неговото производство и контрола не се строго регулирани како кај регистрираните лекови. Тоа може да доведе до разлики во квалитетот и содржината на активната супстанција меѓу различни производи.