Новите рецепти за стимуланси кај возрасните, главно за лекување на АДХД (нарушување на вниманието и хиперактивност), се повеќе од двојно зголемени од почетокот на пандемијата на ковид-19, особено кај помладите возрасни, открива ново истражување објавено во „Журналот на Канадската медицинска асоцијација“.
Во минатото стимулансите се препишувале главно за педијатриски случаи на АДХД и некои други состојби. Сепак, во последните 20 години дијагнозите на АДХД и препишувањата стимуланси се зголемиле глобално кај возрасните, а податоците покажуваат дека овој тренд се забрзал по почетокот на пандемијата.
Канадските истражувачи се обиделе да разберат дали овој тренд е очигледен во Канада и да ги разберат демографските карактеристики на луѓето што ги користат овие лекови.
- Нашите резултати може да одразуваат подобро препознавање и третман на АДХД во зрелоста - сепак, брзината и обемот на овој раст покренуваат важни прашања за тоа како се поставуваат дијагнозите и дали ова препишување е секогаш соодветно - вели д-р Тара Гомес, директор на програмата „Мрежа за истражување на политиките за лекови“, Онтарио.
Во текот на студијата, на 327.053 возрасни лица во Онтарио им бил издаден барем еден нов рецепт за стимуланси. Повеќе од половина (55 %) биле жени, средната возраст била 31 година, а мнозинството (91 %) живееле во урбани средини. На почетокот на пандемијата се забележал краткорочен пад на бројот на нови рецепти за стимуланси, проследен со последователен брз пораст. Интересно е што најголемото зголемување и највисоките стапки на нови корисници на стимуланси се случиле кај лицата на возраст од 18 до 24 години.
Исто така, пред пандемијата стапките на препишување стимуланси биле слични кај мажите и жените, но за време на пандемијата биле постојано повисоки кај жените во сите возрасни групи.
- Многу од овие наоди се во согласност со трендовите во препишувањето стимуланси забележани глобално во постпандемската ера и веројатно се под влијание на поголемата свест за АДХД кај возрасните, како и подобрениот пристап до грижа по историскиот модел на недијагностицирање на АДХД во зрелоста - особено кај жените - вели д-р Мина Тадрус, вонреден професор на Фармацевтскиот факултет „Лесли Дан“ во Торонто.
- Сепак, зголеменото влијание на инфлуенсерите врз свеста за АДХД кај младите возрасни и брзата еволуција на виртуелните здравствени услуги кои поддржуваат онлајн процени и третман може да придонесат за погрешни дијагнози и потенцијална штета - додава таа.
Студиите во САД, Австралија, Обединетото Кралство и Финска објавиле слични трендови во зголемувањето на употребата на стимуланси. Зголемената свест и дијагноза на АДХД кај возрасни, проширениот пристап до рецепти преку виртуелна грижа, повеќе време поминато пред екрани и менталниот стрес се некои од најавените фактори што го поттикнуваат трендот.
-Бидејќи дијагностицирањето на АДХД кај возрасните бара внимателна и сеопфатна клиничка евалуација, овие модели укажуваат на важноста да се обезбеди ригорозност во протоколите за процена, за поддршка на одлуките за третман кои се подобро усогласени со клиничките стандарди - смета д-р Гомес.
Авторите повикуваат на континуирано следење и евалуација за да се разберат основните причини за зголемувањето на стапките на употреба на стимуланси и рамнотежа помеѓу третманот и заштитата на пациентите од потенцијални штети.
Извор: medicalxpress.com
Фото: Freepik