Гласачите во Швајцарија ќе одлучуваат за предлогот за ограничување на бројот на населението во земјата на 10 милиони жители на референдум кој некои го споредуваат со „Брегзит“ на Обединетото Кралство, а кој би можел да има долгорочни последици за економијата и односите со Европската Унија.

Што предвидува предлогот?

Предлогот предвидува дека населението на Швајцарија, кое во моментов изнесува 9,1 милион, не смее да надмине 10 милиони пред 2050 година. Се предвидува дека таа бројка нема да биде достигната до почетокот на 2040-тите години.

Штом населението ќе достигне 9,5 милиони, владата ќе мора да воведе построги правила за имиграција, особено во областа на азилот и спојувањето на семејствата. Се предвидува дека тоа ќе се случи околу 2031 година, но би можело да биде и веќе во 2029 година. Откако ќе се достигне границата од 10 милиони, швајцарските власти ќе бидат обврзани да ги преземат сите достапни мерки за да го почитуваат ограничувањето, вклучително и потенцијално раскинување на меѓународните договори кои придонесуваат за раст на населението.

Доколку населението не биде доведено под ограничувањето во рок од две години и не се договорат посебни одредби за негово почитување, Швајцарија ќе мора да го прекине својот договор за слободно движење со Европската Унија од 1999 година на првиот можен датум. Тој договор им овозможува на граѓаните на Европската Унија да живеат во Швајцарија доколку таму работат или студираат, при што швајцарските граѓани ги имаат истите права во ЕУ. Правото на престој, кое ги вклучува и членовите на семејството, може да се примени и по завршувањето на вработувањето.

Зошто е покрената оваа иницијатива?

Населението на Швајцарија порасна значително побрзо од она на ЕУ откако во 2002 година стапи на сила договорот за слободно движење со блокот. Многу имигранти се привлечени во оваа алпска земја поради нејзините повисоки плати и ниски даноци, кои помогнаа да се привлечат компании и да се создаде побарувачка за квалификувана работна сила.

Десничарската „Швајцарска народна партија“, или „СВП“, ја покрена иницијативата за ограничување на населението, тврдејќи дека јавните услуги и домувањето се под притисок поради масовната имиграција, како и дека стапката на криминал е зголемена.

Што е потребно за да помине предлогот?

За да биде прифатен предлогот, потребно е мнозинство од гласачите и мнозинство од швајцарските кантони, односно држави, да го поддржат.

Швајцарските гласачи во 2014 година тесно ја поддржаа иницијативата на „СВП“ за повторно воведување квоти за имиграција со ЕУ, иако нејзиното влијание беше ублажено во текот на политичкиот процес што следуваше.

Што би можело да значи ограничувањето за економијата?

Швајцарија има население кое старее и се потпира на имигранти за пополнување на многу работни места. Повеќето од нив доаѓаат од Европа.

Денес, странците сочинуваат речиси 28 отсто од постојаното население, а една неодамнешна студија покажа дека тие сочинуваат речиси двајца од секои пет основачи на компании во Швајцарија.

ЕУ е убедливо најважниот трговски партнер на Швајцарија, а кон крајот на 2024 година, двете страни склучија билатерален договор за продлабочување на економската интеграција, на кој „СВП“ се противи. Тој договор поминува низ парламентот и веројатно ќе се соочи со тежок референдум во Швајцарија, која американскиот претседател Доналд Трамп минатата година ја погоди со највисоките тарифи во Европа.

Слободното движење е столб на единствениот пазар на ЕУ и секој обид за ограничување на влезот на европските работници во Швајцарија би можел да ги наруши билатералните односи.

Извор: Rte.ie
Фото: Magnific