Со едвај нешто повеќе од 90.000 жители, Андора е една од најмалите држави во Европа, но истовремено и земја со многу висок животен стандард. Но, ова кнежество сместено меѓу Франција и Шпанија сега се соочува со сериозен проблем - нема доволно работници.

Поради недостигот на домашна работна сила, Андора сè повеќе зависи од странци, а работни места се нудат во различни сектори, од туризам и угостителство до здравство и образование. Особено привлечно звучат заработките кои во одредени дејности достигнуваат речиси 5.000 евра месечно.

Андора моментално има околу 90.105 жители, додека нејзиниот бруто-домашен производ по жител изнесува околу 39.000 евра. Земјата е позната и по релативно ниските даноци, што со години ја прави привлечна не само за туристите, туку и за луѓето што сакаат да работат и да живеат во неа.

Платите во последните години продолжија да растат. Просечната месечна заработка во мај 2026 година изнесуваше 2.760,46 евра, што претставува раст од 7,7 отсто во споредба со истиот период претходната година. Медијалната плата достигна 2.235,73 евра и порасна за 5,2 отсто.

Сепак, разликите меѓу секторите се големи. Најголеми заработки се бележат во финансискиот сектор, каде што просекот изнесува дури 4.972,10 евра месечно. Следуваат производството и дистрибуцијата на електрична енергија, гас и вода, со просек од 3.607,83 евра.

Голем раст на платите е забележан и во малопродажбата. Заработките во овој сектор пораснаа за 14,5 отсто и сега во просек изнесуваат 2.405,99 евра.

На другата страна се наоѓаат дејностите во кои платите се нешто пониски. Просекот во хотелиерството изнесува 2.151,69 евра, додека вработените во земјоделството во просек заработуваат околу 2.000 евра месечно.

Сепак, високите плати не решија еден од најголемите проблеми на економијата во Андора - едноставно нема доволно луѓе кои би ги пополниле сите потребни работни места.

Иако имиграциските квоти за оваа година првично беа намалени на 800 општи дозволи, властите во јуни мораа да одобрат уште 250 дозволи наменети за дефицитарни професии.

Меѓу областите во кои работниците се особено потребни се здравството, образованието, грижата за стари и болни лица, помошта во домаќинството, но и јавниот превоз, каде што недостигаат возачи на автобуси.

Голема побарувачка постои и во туризмот, една од најважните стопански гранки на оваа мала држава.

За летната сезона 2026 година, Андора најпрво одобри 500 привремени работни дозволи за хотелиерството и угостителството. Бидејќи таа квота брзо се исполни, беа одобрени уште 250 дозволи.

Особено се бараат келнери, готвачи и собарки во хотел.

Властите отидоа и чекор понатаму, па беше започната пилот-програма за вработување работници директно од странство. Предвидени се 450 дозволи за периодот од декември 2026 до август 2027 година.

Тоа покажува и колку се промени туристичката индустрија во Андора. Некогаш изразено сезонска, таа денес сè повеќе функционира во текот на целата година, па со тоа и потребата од работници стана постојана.

Покрај платите, за потенцијалните работници можат да бидат интересни и условите за работа.

Со закон е пропишана работна недела од 40 часа, вработените имаат право на 30 дена годишен одмор, а вклучени се и во системот за социјално осигурување кој опфаќа здравствена заштита, осигурување во случај на невработеност и пензија. За социјално осигурување вработените издвојуваат 6,5 отсто.

Данокот на личен доход е исто така релативно низок. На нето-даночната основа до 24.000 евра годишно не се плаќа данок, додека највисоката стапка изнесува 10 отсто.

Меѓутоа, постои една важна работа што потенцијалните работници мора да ја имаат предвид.

Андора не е членка на Европската Унија, па дури ни државјаните на земјите од ЕУ немаат автоматско право да се вработат во ова кнежество. За нив процедурите се сепак поедноставни, додека државјаните на Франција, Шпанија и Португалија, благодарение на билатералните договори, имаат дополнителни поволности, особено кога станува збор за спојување на семејството.

Извор: Nova.rs
Фото: Magnific