Во филмот „Авион“ од 2023 година, во кој глуми Џерард Батлер, комерцијален авион е зафатен од ужасна бура. Темновиолетови облаци од грмотевици го „окупираат“ небото. Авионот се тресе и светлата се гасат. Турбуленцијата фрла патник без појас низ кабината. На крајот, удар од гром ја намалува моќноста на авионот, принудувајќи го да слета во воена зона, каде што навистина започнува приказната на филмот.
Всушност, авионските несреќи при грмотевици се исклучително ретки - главно затоа што пилотите ретко летаат во грмотевици.
- Никогаш нема намерно да летате во грмотевици бидејќи грмотевиците содржат најсуров воздух, како и други опасности - вели Патрик Смит, капетан на авиокомпанија и писател на блогот „Прашај го пилотот“.
Како пилотите ги следат грмотевиците
Избегнувањето грмотевици, објаснува Смит, вклучува тесна соработка помеѓу метеоролозите, контролата на воздушниот сообраќај и екипажот на летот, и пред и за време на летот.
- Добиваме извештаи и прогнози пред секој лет што укажуваат каде може да се појават бури. Но, ако сте на 12-часовен лет, информациите што ги имате на почетокот се само кратко вредни. Она на што навистина се потпирате се алатките во реално време - вели тој, осврнувајќи се на детално сателитско мапирање обезбедено од метеоролозите.
Дел од работата на Смит и другите пилоти е постојано да го следат вградениот радар на авионот и Системот за избегнување на временските услови (WAS), кои покажуваат каде се бурите, колку се високи, колку брзо се движат, насоката во која се движат и така натаму, вели тој.
- Радарот испраќа сигнал од авионот и тој се одбива од водата во облаците и се враќа. Колку повеќе вода, толку е поинтензивна грмотевицата - објаснува поранешниот пилот Том Бан.
Друг клучен извор на информации доаѓа од други пилоти
- Можеби има 20, 30, 40 авиони што контролата на воздушниот сообраќај ги следи на одреден опсег на надморска височина. Сите се на иста фреквенција, можете да се слушнете едни со други. Ако имате турбуленција, треба да го соопштите тоа - вели Бан.
Оваа комбинација од радар и споделување информации им овозможува на пилотите да ги следат бурите и немирниот воздух на поголеми растојанија. Потоа можат да побараат од контролата на воздушниот сообраќај промена на надморската височина, за да избегнат турбуленции или промена на маршрутата за да ја заобиколат бурата.
Како летаат авионите низ бури
Кога летаат низ грмотевици, пилотите понекогаш може да изберат да исцртаат курс низ празнините помеѓу бурите наместо да отстапуваат премногу од нивната планирана патека. Во овие услови, упатството за растојание од 30-ина километри може да обезбеди важна заштита против непредвидливи промени во времето.
Грмотевиците честопати се придружени и со зголемена турбуленција, што може да биде непријатно и застрашувачко за патниците, но ретко небезбедно. Протоколот на пилотот е едноставно да го постави автопилотот на оптимална брзина на пенетрација во турбуленцијата - калибрирана за одржување на стабилноста, да изврши минимизирање на аеродинамичните стресови - и да ги надмине нерамнините.
Зошто пилотите избегнуваат слетување во бури
Единствената околност во која турбуленцијата може да биде опасна е кога се јавува блиску до земјата, поради што пилотите сакаат да избегнат слетување за време на грмотевици.
- Една од најголемите грижи е ветерот. Ненадејна промена во брзината и/или насоката на ветерот може да биде опасна за авионите на ниски надморски височини - вели пилотот Смит. Тој објаснува дека модерните авиони се опремени со системи за избегнување удар од ветер, а аеродромите имаат и системи за предупредување.
Извор: popsci.com
Фото: Freepik