Свртете ја која било платна картичка наопаку и погледнете ја задната страна. Покрај магнетната лента и полето за потпис стои низа од три цифри кои ретко кој ги знае напамет и кои речиси никој не ги погледнува двапати. Тие три цифри го носат името CVV и претставуваат еден од најтивките чувари на вашите пари во дигиталниот свет.

Кратенката потекнува од англискиот израз Card Verification Value. Одредени банки и картични системи го користат називот CVC, што значи Card Verification Code. Разликата е во една буква, а работата останува иста - да се потврди дека лицето што плаќа навистина располага со податоците од картичката.

Три цифри кои често ги занемаруваме

На картичките „виза“ и „мастеркард“ овој број стои на задната страна, веднаш до полето за потпис. Кај картичките „американ експрес“ приказната е поинаква. Таму се наоѓа четирицифрен код, и тоа на предната страна. Звучи како ситница, но токму таа разлика може да збуни некој што првпат купува преку интернет и ги бара бројките на погрешната страна на картичката.

Зошто токму тие цифри, а не, на пример, самиот број на картичката? Бројот на картичката е отпечатен, испапчен и лесно се забележува на сметката или на фотографија. CVV се однесува сосема поинаку. Не е втиснат во пластиката, не се појавува на ливчето од терминалот и, што е најважно, не се чува во базите на продавачите по плаќањето. Замислете го како лозинка која постои само на едно место, на самата картичка.

Зошто воопшто постојат тие бројки

Кога купувате во продавница, продавачот ја гледа картичката, вие го внесувате ПИН-от и системот има доказ дека сопственикот на картичката е присутен. На интернет тој доказ го нема. Никој не ја гледа вашата рака, вашето лице, ниту самата картичка. Трговецот ги гледа исклучиво бројките што ги внесувате на екранот.

Тука на сцена стапува CVV. Бројот на картичката и датумот на истекување можат да протечат на многу начини, од стара сметка, од некоја пробиена база на податоци, па дури и од фотографија што некој ја направил во поминување. Сигурносниот код, за разлика од нив, никаде не се зачувува. Бидејќи CVV не смее да се чува трајно во базите на трговците по завршувањето на плаќањето, напаѓачот потешко го набавува отколку бројот на картичката или датумот на истекување, а токму тоа е поентата.

Затоа онлајн продавниците го бараат токму тој податок при плаќањето. Станува збор за трансакции во кои картичката не е физички присутна, таканаречени card-not-present плаќања. Трите мали цифри тука носат голема одговорност бидејќи често се единствениот елемент кој потврдува дека зад екранот седи вистинскиот сопственик.

Правило кое вреди да се запамети при секое плаќање

Постои едно правило кое ги дели мирните корисници од оние што подоцна се чудат на празната сметка. CVV внесувајте го само при купување на интернет, и тоа исклучиво кај познати и проверени компании. На сите други места тој број останува ваша тајна.

Што значи тоа? Кога плаќате во продавница, на бензинска пумпа или во ресторан, никој нема право да ги бара трите цифри од задната страна. Ја приближувате картичката или го внесувате ПИН-от и со тоа трансакцијата е завршена. Ако продавачот или келнерот ве замоли да го прочитате сигурносниот код, тоа е момент да застанете и да се запрашате зошто.

Истото важи и за телефонските повици и пораки. Банката никогаш нема да ве повика и да ви го побара CVV-кодот. Ниту една сериозна финансиска институција не го прави тоа. Ако некој го бара тој број преку телефон, е-пошта или СМС-порака, речиси сигурно се работи за обид за измама.

Еден случај убаво покажува колку можат да бидат ранливи податоците од картичката. Една корисничка ја допрела картичката до апаратот, дошло до прекин, па потоа повторно го внела ПИН-от и платила. Само два дена подоцна ѝ стигнала порака со код за онлајн купување во истата таа продавница. Веднаш ја проверила состојбата, ја блокирала картичката и ја известила банката. Парите на крајот не исчезнале, но стравот и непријатноста останале.

Кога ќе се сомневате дека нешто не е во ред

Да претпоставиме дека ви стигнала порака за трансакција што не сте ја извршиле. Што тогаш?

Првиот чекор е известувањето. Одредени банки нудат СМС-нотификации за исходот од секоја трансакција, што е еден од наједноставните и најбрзи начини да следите каде одат вашите пари. Штом забележите нешто сомнително, јавете се во банката издавач на картичката и пријавете го случајот.

Времето тука игра на ваша страна повеќе отколку што мислите. Иако трансакцијата често се книжи веднаш, конечното порамнување меѓу банките може да трае еден или повеќе работни дена, што во одредени случаи остава простор за брза реакција. Тој период е рок за реагирање, а банките во меѓувреме проверуваат дали некаде е направен пропуст.

Постои впечаток дека кражбата на податоци од картичка е лесна работа. Финансиските советници предупредуваат дека вистината е посложена. Да се соберат податоците, на пример со фотографирање на картичката на каса, навистина е лесно. Многу потешко е да се претворат тие податоци во пари и да се побегне со нив бидејќи продажните места со ПОС-терминали имаат потпишан договор со банката. Во случај на злоупотреба често постои можност за оспорување на трансакцијата и утврдување на одговорноста.

Доколку се сомневате дека податоците ви протекле, најсигурен потег е исклучување на постојната и издавање нова картичка. Покрај тоа, подесете известувања за сите можни трансакции. Подобро е да примите 10 пораки што не ви се потребни отколку да пропуштите една која молчешкум ви ја менува состојбата на сметката.

Навики кои ви ги чуваат парите

Трите цифри на задната страна изгледаат безначајно додека не сфатите што сè штитат. Затоа чувајте ги внимателно како и ПИН-от. Не фотографирајте ги предната и задната страна на картичката на иста слика и никому не диктирајте му го сигурносниот код, без оглед на тоа колку уверливо изгледа повикот или пораката.

Корисно е да се знае и дека одредени банки денес нудат таканаречен динамичен CVV, број кој повремено се менува во мобилната апликација. Кај таквите картички украдениот код брзо застарува, па ја губи секоја вредност за измамникот. Ако вашата банка ја нуди оваа можност, вреди да ја искористите.