X
 28.08.2026 Живот

Во викторијанска Англија сиромашните плаќале за да спијат потпрени на јаже

Англија за време на викторијанската ера била земја на големи спротивности. Додека еден дел од општеството уживал во луксуз, друг живеел во крајна сиромаштија.

Последиците од Индустриската револуција, како и болестите и епидемиите кои тогаш владееле, оставиле длабока трага врз општеството. Не е случајно што токму во тој период било објавено делото на Дарвин „Потеклото на видовите“, кое дополнително ја зацврстило идејата за опстанок на најспособните. Додека на едни им носел просперитет, тој период за други значел беда.

Како што растел бројот на луѓе кои останувале без домови и завршувале на улица, се појавила потреба од засолништа во кои би можеле да ги преживеат суровите услови.

Едно пени за клупа


Едно од првите засолништа за бездомници во Лондон нудело преноќење по цена од еден пени. Меѓутоа, за тие пари луѓето не добивале кревет, туку само право да седат на неудобна клупа во ладна просторија. Лежењето не било дозволено.

Таквите засолништа, познати како „Седење за еден пени“ (англ. „Penny Sit-Up“), ги водела „Војската на спасот“ за да им помогне на сиромашните жители на лондонскиот кварт Блекфрајерс. Настанале кон крајот на 19. и почетокот на 20. век.

- За едно пени мажите лежеле на под или седеле до ѕидот. Немало кревети ниту какви било лежишта, туку само дрвени потпирачи за клечење. Немало ниту печка - се наведува во еден опис на засолниште за бездомници во Престон, кое било познато и како „Куќа на очајот“.

Најголемиот недостаток на овие прифатилишта бил тоа што во повеќето од нив всушност не било дозволено спиење. Некои дури вработувале надзорници чија работа била да ги спречат луѓето да заспијат. Иако биле побезбедни од улицата, претставувале синоним за беда и неудобност.

Наместо кревет, дрвена кутија

„Седењето за еден пени“ било најевтината форма на сместување за бездомниците. Во Лондон постоеле и поскапи прифатилишта, како Ковчег за четири пени (англ. „Four Penny Coffin“), во кои луѓето спиеле во дрвени кутии слични на мртовечки сандуци.

За два пени можело да се спие седејќи на клупа, потпрени на затегнато јаже кое ги спречувало бездомниците да паднат додека спијат. Луѓето седеле збиени еден до друг, а во раните утрински часови јажето се спуштало или отпуштало како знак дека е време да го напуштат засолништето. Тогаш повеќето од нив едноставно паѓале на подот.

 

Според денешните мерила, таквите засолништа би се сметале за нехумани и несоодветни. Сепак, во тоа време претставувале добронамерен, евтин и сочувствителен обид да се ублажат последиците од наглиот пораст на сиромаштијата во Англија.

„Војската на спасот“ сметала дека засолништата нудат заштита од суровите лондонски зими. Од друга страна, одделни истражувачи, како професорот Хауард Серкомб од Универзитетот „Стратклајд“, сметаат дека ваквите установи пред сѐ служеле за контрола врз бездомниците.

Постои и теорија дека англискиот израз „hangover“ што значи мамурлак, настанал токму поради бездомниците кои спиеле потпрени на јаже („hung over“). Меѓутоа, таа претпоставка никогаш не била со сигурност потврдена.

Извор: Punkufer.dnevnik.hr
Фото: Reddit

Издвојуваме

Слични вести од Fakulteti.mk

Живот