X
 08.05.2026 Наука

Долгиот престој на Антарктикот влијае врз меморијата и концентрацијата, покажува истражување

Престојот на Антарктикот покажува мерливи влијанија врз човечкиот мозок и вниманието на истражувачите по подолга мисија во екстремна средина. Ефектите се откриени преку снимања, крвни анализи и когнитивни тестови.

Експедиција што траела 14 месеци во германската станица „Нојмајер III“ на Антарктикот е поврзана со забележливи промени во мозокот и когнитивните способности кај истражувачите, кои биле изложени на долг престој, екстремен студ и месеци темнина.

Истражувањето, спроведено од научници од Шарите и Институтот „Макс Планк“ за човеков развој, откри намалување на дел од хипокампусот поврзан со меморијата и просторната ориентација, како и влијание врз просторните вештини и селективното внимание.

Во истражувањето учествувале девет мажи и четири жени кои 14 месеци престојувале во базата, од кои девет немале никаков контакт со надворешниот свет.

Пред, за време и по мисијата тимот поминал компјутерски когнитивни тестови, крвни анализи и магнетна резонанција, додека контролна група од девет лица надвор од експедицијата поминала исти испитувања за споредба.

Рутината во „Нојмајер III“ објаснува зошто Антарктикот е природна лабораторија за вакви истражувања. Температурите можат да паднат до -50 Целзиусови степени, во зима речиси нема светлина, има малку приватност и минимален контакт со надворешниот свет. Дополнително, во најтешките месеци речиси е невозможно да се скрати престојот или да се изврши евакуација.

Влијание врз човечкиот мозок

Главниот фокус на снимањата бил хипокампусот, дел од мозокот важен за создавање спомени и ориентација во просторот.

Со многу прецизни методи научниците ги анализирале неговите подделови и откриле дека по мисијата дентираниот гирус бил помал кај учесниците во експедицијата во споредба со контролната група. Ова го зајакнува ставот дека екстремни и нестимулирачки средини можат физички да влијаат врз мозокот.

Истражувачите не се потпреле само на снимките. Тие го следеле и нивото на протеин важен за раст, одржување и пластичност на нервните клетки.

Резултатите покажале дека оваа супстанција се намалила по три месеци на Антарктикот и останала пониска дури и 1,5 месец по враќањето, што се совпаѓа со промените забележани на снимките.

Когнитивни промени и намалена ефикасност

Ефектите се покажале и во когнитивните тестови кои симулираат реални ситуации во екстремни услови.

Биле забележани промени во просторните способности (ориентација и движење во простор) и селективното внимание (фокусирање без одвлекување).


Вообичаено, со повторување на вакви тестови резултатите се подобруваат, но кај учесниците со намален дентиран гирус напредокот бил помал.

Ова е важно затоа што тој дел од мозокот има клучна улога во меморијата и просторната ориентација, функции кои се особено важни во услови на изолација, монотонија и постојана адаптација.

Антарктикот како лабораторија за човечка адаптација


Антарктикот нуди уникатна комбинација на услови: изолација, монотона околина, малку социјални контакти и долга темнина. Затоа е идеален за проучување како човекот се приспособува на екстремни услови.

Иако бројот на учесници е мал, научниците нагласуваат дека резултатите се значајни. Тие покажуваат дека екстремната средина може да влијае врз мозокот, особено во делови поврзани со создавање нови нервни врски.

Истражувачите планираат и понатаму да испитуваат дали физичката активност може да помогне како заштита од овие промени.

И покрај ограничувањата, истражувањето е важно бидејќи комбинира различни показатели кои водат до ист заклучок - долгиот престој во екстремни услови остава реални, мерливи траги врз човечкото тело.

Извор: En..clickpetroleoegas.com.br
Фото: Wikipedia

Издвојуваме

Слични вести од Fakulteti.mk

Наука