Хипокалцемија е состојба што се јавува кога нивото на калциум во крвта е премногу ниско. Важно е да се нагласи дека зборуваме за калциум во крвта, а не за количината на калциум во коските. Оваа состојба може да биде последица на разни здравствени нарушувања и може да се појави во блага или во тешка форма. Во повеќето случаи хипокалцемијата се лекува и може да биде привремена или хронична, во зависност од причината.

Зошто калциумот е важен за телото?

Калциумот е еден од најважните минерали во човечкото тело. Поголемиот дел од него се наоѓа во коските, но калциумот во крвта е неопходен и за многу витални функции. Тој овозможува правилно функционирање на нервниот систем, контракција на мускулите, нормално згрутчување на крвта и правилна функција на срцето.

Кога нивото на калциум во крвта опаѓа, телото потешко ги извршува овие основни функции. Во обид да одржи стабилно ниво на калциум во крвта, телото може да почне да го зема од коските, што може да доведе до нивно слабеење со текот на времето.

Регулацијата на нивото на калциум во телото е контролирана од хормони - паратироиден хормон и калцитонин, додека витаминот Д игра клучна улога во апсорпцијата на калциум од храната.

Кој може да добие хипокалцемија?

Хипокалцемијата може да се јави кај луѓе од сите возрасти, вклучувајќи ги и доенчињата. Причината често ја одредува возраста на која се јавува состојбата. Кај бебињата, на пример, хипокалцемијата може да биде резултат на одредени генетски нарушувања. Оваа состојба често се јавува како последица или компликација на други здравствени проблеми. На пример, таа е релативно честа по операција на тироидната жлезда бидејќи тогаш паратироидните жлезди можат да бидат нарушени.

Кои се симптомите на хипокалцемија?

Благ пад на калциумот често не предизвикува никакви симптоми. Меѓутоа, како што нивото на калциум продолжува да опаѓа, може да се појават различни знаци. Во поблаги форми, може да се појават следниве:

-мускулни грчеви, особено во грбот и нозете,
-сува и лушпеста кожа,
-кршливи нокти,
-погруба или променета структура на косата.

Доколку состојбата продолжи и не се лекува, може да се развијат невролошки и психолошки симптоми, како што се:
-конфузија
-проблеми со меморијата
-раздразливост и нервоза
-депресивно расположение

-халуцинации.

Кога станува опасна?

Кај тешка хипокалцемија, односно многу ниско ниво на калциум во крвта, може да се појават сериозни и потенцијално опасни за живот симптоми. Тие се трнење на усните, јазикот, прстите и стапалата, болка во мускулите, мускулни спазми во грлото што можат да го отежнат дишењето, силни мускулни спазми (тетанија), но и епилептични напади, нарушувања на срцевиот ритам и срцева слабост. Во такви ситуации состојбата бара итна медицинска помош бидејќи компликациите можат да бидат опасни за живот.

Најчести причини за хипокалцемија

Постојат многу фактори што можат да доведат до пад на калциумот во крвта, но три причини се најчести.

1. Хипопаратироидизам

Оваа состојба се јавува кога паратироидните жлезди не произведуваат доволно паратироиден хормон (PTH), кој ги регулира нивоата на калциум во крвта. Може да биде резултат на генетски нарушувања или хируршко отстранување на тироидната жлезда или паратироидните жлезди.

2. Недостиг на витамин Д

Витаминот Д му овозможува на телото правилно да го апсорбира калциумот од храната. Неговиот недостиг може да доведе до хипокалцемија. Причината може да биде недоволна изложеност на сонце, несоодветна исхрана или одредени генетски нарушувања.

3. Хронично оштетување на бубрезите

Со бубрежна инсуфициенција, постои нарушување во метаболизмот на фосфорот и витаминот Д, што може да го намали нивото на калциум во крвта.

Како се поставува дијагнозата?

Хипокалцемијата се утврдува со тест на крвта кога вкупната концентрација на калциум е пониска од приближно 8,8 мг/дл. Покрај тоа, лекарите често прават дополнителни тестови за да ја откријат причината за нарушувањето, вклучително и мерење на нивоата на магнезиум, фосфор, паратироиден хормон и витамин Д. Во некои случаи се прави и ЕКГ, бидејќи ниските нивоа на калциум можат да предизвикаат нарушувања на срцевиот ритам.

Третман на хипокалцемија

Најчестата форма на терапија се додатоци на калциум, обично во форма на таблети. Сепак, важно е да се третира основната причина што довела до пад на калциумот. Терапијата може да вклучува орални препарати на калциум, додатоци на витамин Д, синтетички паратироиден хормон кај хипопаратироидизам и интравенски калциум во болнички услови за тешки случаи.

Каква е прогнозата?

Во повеќето случаи хипокалцемијата е добро контролирана и излечива состојба, особено кога се открива рано и се лекува правилно. Симптомите обично исчезнуваат откако ќе се нормализираат нивоата на калциум во крвта. Сепак, тешката и нетретирана хипокалцемија може да доведе до сериозни компликации, како што се напади, срцеви нарушувања или срцева слабост, поради што се смета за потенцијално опасна за живот. Затоа е важно да побарате медицинска помош ако се појават симптоми што укажуваат на значителен пад на калциумот во телото.

Извор: eklinika.telegraf.rs

Фото: Freepik